Co to jest odwrócona hipoteka?

Co to jest odwrócona hipoteka? Kredyt z odwróconą hipoteką jest przeznaczony dla osób będących właścicielami nieruchomości. Gdy wybieramy odwróconą hipotekę, otrzymujemy dodatkowe pieniądze na dowolny cel.
Ekspert
Olga Domagała
Analityk finansowy
Co to jest odwrócona hipoteka?

Odwrócona hipoteka to specjalny rodzaj kredytu hipotecznego, który przeznaczony jest w szczególności dla osób w podeszłym wieku. Czy odwrócony kredyt hipoteczny rzeczywiście się opłaca? Jakie są zagrożenia związane z wybraniem odwróconej hipoteki? Przeczytaj poniższy artykuł, aby dowiedzieć się wszystkiego na temat odwróconej hipoteki.

Hipoteka - definicja

Hipoteka to bardzo popularne pojęcie w terminologii bankowej. Oznacza ono nałożenie zastawu na danej nieruchomości. Z takim zastawem mamy do czynienia przede wszystkim wtedy, gdy decydujemy się na zaciągnięcie kredytu bądź pożyczki hipotecznej. W przypadku, gdy nie spłacimy w odpowiednim terminie swojego zobowiązania finansowego, wówczas bankowi przysługuje prawo do zajęcia należącej do nas nieruchomości. Kredyty hipoteczne cieszą się w Polsce ogromną popularnością. Dla wielu młodych małżeństw jest to często jedyny sposób na uzyskanie pokaźnego finansowania.

Odwrócony kredyt hipoteczny to rodzaj produktu bankowego, który w naszym kraju nie jest jeszcze tak często wybierany jak w innych krajach zachodnich. Co to jest odwrócona hipoteka? Kredyt z odwróconą hipoteką jest przeznaczony dla osób będących właścicielami nieruchomości. Gdy wybieramy odwróconą hipotekę, otrzymujemy dodatkowe pieniądze na dowolny cel.

Odwrócony kredyt hipoteczny - dokładna definicja

W naszym kraju mamy obecnie przeszło 5 milionów emerytów, z czego aż 2,5 miliona posiada swoją własną nieruchomość. Wiele osób w podeszłym wieku ma problem z utrzymaniem się ze względu na skandalicznie niskie renty i emerytury. Nie ma się zatem co dziwić, że wprowadzono dla nich specjalny rodzaj produktu finansowego: odwrócony kredyt hipoteczny.

Odwrócony kredyt hipoteczny w obecnej formule może być oferowany przez polskie instytucje bankowe począwszy od 2014 roku. 23 października 2014 roku polski Sejm uchwalił ustawę o odwróconym kredycie hipotecznym. Zgodnie z zapisami tej ustawy, kredytobiorca w zamian za przeniesienie praw własności do nieruchomości na kredytodawcę, będzie otrzymywał dożywotnią rentę. Zgodnie z zapisami tej ustawy, usługi polegające na udzieleniu odwróconego kredytu hipotecznego mogą świadczyć wyłącznie instytucje bankowe. Organem, który reguluje dokładne wytyczne w zakresie udzielania odwróconych kredytów hipotecznych, jest Komisja Nadzoru Finansowego.

Polski Sejm uchwalił parę lat temu specjalną ustawę o odwróconym kredycie hipotecznym, ponieważ chciał unormować rynek w związku z coraz większym zainteresowaniem produktem oraz podażą funduszy hipotecznych, które świadczą emerytury za mieszkanie. Odwrócona hipoteka dedykowana jest skierowana w szczególności do osób starszych. Warto jednak wiedzieć o tym, iż w ustawie o odwróconym kredycie hipotecznym nie ma dokładnych zapisów odnośnie ograniczeń wiekowych dla kredytobiorców. Oznacza to, że o uzyskanie kredytu z odwróconą hipoteką mogą ubiegać się zarówno osoby starsze jak i młode.

Kredyt z odwróconą hipoteką polega na tym, że kredytobiorca zastawia należącą do siebie nieruchomość na rzecz instytucji bankowej, która udziela mu kredytu. W zamian za to, będzie otrzymywać pieniądze. Środki mogą być wypłacone jednorazowo bądź w cyklicznych ratach. Najważniejsze w kredycie z odwróconą hipoteką jest to, że przez cały okres obowiązywania umowy kredytowej kredytobiorca może zamieszkiwać w swoim domu lub mieszkaniu. Gdy dojdzie do śmierci kredytobiorcy, rodzina zmarłego może spłacić dług wobec instytucji bankowej oraz przejąć własność nad nieruchomością. Na spłatę zadłużenia ustawodawca przewidział 12 miesięcy. Jeśli w tym okresie zadłużenie nie zostanie spłacone, wówczas instytucji bankowej przysługuje pełne prawo do przejęcia nieruchomości, która należała do seniora.

Warto pamiętać o tym, że w przypadku, gdy rodzina nie zdecyduje się na uregulowanie należności wobec instytucji bankowej, wówczas bank zobowiązany jest do tego, aby zwrócić różnicę pomiędzy rzeczywistą wartością nieruchomości a niewypłaconą kwotą kredytu hipotecznego.

Umowa kredytu z odwróconą hipoteką - jakie informacje musi zawierać?

Jak wskazuje ustawa o odwróconym kredycie hipotecznym, osoby, które są zainteresowane skorzystaniem z takiej oferty, powinny w pierwszej kolejności otrzymać specjalny formularz informacyjny od banku. Bank musi na piśmie przedstawić potencjalnie zainteresowanym osobom ich prawa i obowiązki wynikające z umowy. W umowie o kredyt z odwróconą hipoteką powinny znaleźć się następujące informacje:

  • kwota kredytu z odwróconą hipoteką,

  • termin oraz sposób wypłaty środków dla kredytobiorcy,

  • wszelkie koszty zaciągniętego kredytu,

  • sposób zapłaty wszelkich kosztów.

Ustawa bardzo dokładnie określa, jakie informacje powinny być zawarte w umowie o odwróconą hipotekę. Jeśli po podpisaniu wszystkich dokumentów kredytobiorca stwierdzi, że jednak chciałby zrezygnować z tego produktu finansowego, to ma prawo do rezygnacji bez jakichkolwiek konsekwencji - nie poniesie żadnych kosztów. Należy mieć to na uwadze, ponieważ banki z wiadomych względów niechętnie informują o tym przywileju swoich klientów.

Ile wynosi świadczenie dla osób decydujących się na kredyt z odwróconą hipoteką?

Wiele osób zastanawia się nad tym, na ile dokładnie można liczyć pieniędzy podpisując umowę kredytu z odwróconą hipoteką. Warto wiedzieć, iż odwrócona hipoteka cieszy się ogromną popularnością w wielu zachodnioeuropejskich krajach. Najwięcej seniorów wybiera ten produkt bankowy w Wielkiej Brytanii. Na Wyspach Brytyjskich wartość umów na kredyty z odwróconą hipoteką wynosi przeszło 2 miliardy euro. Klienci angielskich banków, który decydują się na wybór kredytu z odwróconą hipoteką, otrzymują zazwyczaj od 30 do 40 procent wartości zastawianej nieruchomości.

Jeśli polskie instytucje bankowe wprowadziłyby podobne rozwiązania do tych obowiązujących w Wielkiej Brytanii, to za nieruchomość o wartości 250 tysięcy złotych, klient mógłby otrzymywać miesięcznie około 400-600 złotych miesięcznie. Im wartość nieruchomości byłaby wyższa, tym także wzrastałaby kwota wypłacanego świadczenia.

W przypadku, gdy na ofertę odwróconej hipoteki zdecydowałoby się małżeństwo, to przy śmierci jednego z kredytobiorców, drugi otrzymałby raty po zmarłym. Miałyby one proporcjonalną wysokość w stosunku do odziedziczonej po zmarłym nieruchomości. Mnóstwo osób myśli o tym, czy wzięcie kredytu z odwróconą hipoteką jest opłacalne oraz na jaką kwotę finansowania mogą liczyć w praktyce.

Podstawowa rzecz, o której należy pamiętać, jest fakt, iż na pewno nie uzyskamy kredytu w takiej wysokości, która będzie porównywalna z wartością nieruchomości zastawionej na potrzeby takiego kredytu. Z czego to wynika? Uwarunkowane jest to przede wszystkim tym, iż wartość rynkowa nieruchomości w trakcie obowiązywania długiej umowy (np. przez 20 lat), może bardzo mocno zmaleć. Oprócz wartości wypłaconego kredytu, bank może również naliczać odsetki oraz inne koszty typu prowizja oraz opłaty z tytułu przeprowadzenia wyceny lokalu.

W praktyce bardzo ciężko jest uzyskać kwotę wyższą niż 50% wartości zastawianej nieruchomości. Dokładna kwota, którą można uzyskać od banku w ramach odwróconej hipoteki, uzależniona jest przede wszystkim od wartości reprezentującej dany lokal. Z tego powodu instytucje bankowe z reguły dokonują niezwykle starannych wycen. Czynności te są wykonywane przez niezależnych rzeczoznawców majątkowych.

Jakie obowiązki mają kredytobiorcy zaciągający kredyt z odwróconą hipoteką?

Wszystkie osoby, które myślą nad podpisaniem umowy kredytu z odwróconą hipoteką, powinny wiedzieć, jakie spadną na nich obowiązki. Osoba podpisująca kredyt z odwróconą hipoteką, będzie zobowiązana do:

  • zachowania nieruchomości w odpowiednim stanie (obowiązek realizowania napraw i remontów),

  • ubezpieczenia nieruchomości od zdarzeń losowych,

  • terminowe opłacanie podatków oraz wszelkich innych opłat wynikających z użytkowania nieruchomości.

Jakie są zasady spłaty odwróconego kredytu hipotecznego?

Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami odnośnie odwróconej hipoteki, wszyscy polscy kredytobiorcy mają prawo do spłacenia odwróconego kredytu hipotecznego w dowolnie wybranym przez siebie czasie. Możemy spłacić całość bądź część zobowiązania, a bank wówczas nie będzie mógł pobrać prowizji z tytułu udzielenia nam zobowiązania finansowego. Jeśli dojdzie do śmierci kredytobiorcy, spadkobiercy mają pełne prawo do przejęcia nieruchomości. Jest jednak jeden warunek: w ciągu 12 miesięcy od daty śmierci kredytobiorcy muszą spłacić wszystkie zobowiązania finansowe wobec banku.

Czy kredytobiorca może zrezygnować z kredytu z odwróconą hipoteką?

Cy kredytobiorca może zrezygnować z odwróconej hipoteki? Polska ustawa o kredycie z odwróconą hipoteką wskazuje, że tak. Prawo do rezygnacji z umowy przysługuje w ciągu 30 dni od daty jej zawarcia. Co ważne: z umowy można zrezygnować bez podawania przyczyny. Wystarczy, że napiszemy oświadczenie i dołączymy je do umowy. Rezygnacja z kredytu z odwróconą hipoteką nie spowoduje dla nas żadnych dodatkowych kosztów.

Kredytobiorca będzie musiał pokryć wszystkie koszty związane z opłatami poniesionymi przez bank - mowa tutaj o opłatach na rzecz organów administracji publicznej (sądów, urzędów skarbowych itd.), ponieważ nie podlegają one zwrotowi. Oprócz tego, obowiązkiem kredytobiorcy jest zwrot do banku uzyskanej kwoty kredytu, która będzie powiększona o odsetki, jeżeli środki finansowe były przekazane przed upływem terminu, który pozwalał na rezygnację z umowy. Kredytobiorca ma prawo do rezygnacji z umowy także w późniejszym czasie - wówczas obowiązuje 30-dniowy termin wypowiedzenia.

Ekspert
Olga Domagała
Analityk finansowy
Oceń artykuł to dla nas ważne:
Twoja opinia pozwala nam pisać jeszcze lepsze treści.
Podobne artykuły