8 min. czytania

Oprocentowanie nominalne - jak obliczyć i jak wpływa na koszt kredytu?

Zaktualizowano: 2021-10-20 14:57
Opublikowano: 2021-07-21 11:08
Średnia ocena: 5,00/6 Głosów: 5
Oprocentowanie nominalne - jak obliczyć i jak wpływa na koszt kredytu?

Oprocentowanie nominalne – co to?

Przeglądając oferty banków często można zauważyć określenie „oprocentowanie nominalne w skali roku”. Nie można mylić go z pojęciami takimi jak RRSO, prowizja czy marża. Co to jest oprocentowanie nominalne? Jest to wartość odsetek naliczanych od kapitału, składająca się ze stopy bazowej, czyli stawki WIBOR(R) (zależnej od Rady Polityki Pieniężnej) dla ostatniego miesiąca lub dłuższych okresów, oraz marży banku. Instytucje finansowanie nie mogą w dowolny sposób ustalać oprocentowania produktów kredytowych. Jego wysokość regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego. Co oznacza oprocentowanie w skali roku? Zgodnie z art. 359 maksymalne odsetki proponowane przez banki nie mogą w tym czasie przekroczyć dwukrotności odsetek ustawowych, czyli obecnie 7,2%. Jeśli pojawiają się promocje, to wiążą się najczęściej z obniżeniem marży, co wpływa jednocześnie na zmniejszenie oprocentowania.

Koszt ten różni się w zależności od rodzaju produktu. Kredyt gotówkowy charakteryzuje się wyższym oprocentowaniem nominalnym niż kredyt hipoteczny czy kredyt konsolidacyjny. Może być czasem porównywalny z kredytem samochodowym lub kartą kredytową.

Oprocentowanie nominalne podawane jest w skali roku. Oznacza to, że w przypadku oprocentowania zmiennego wartość odsetek kredytu może się w kolejnych latach zmienić. Całkowita kwota do zapłaty w dłuższych okresach spłaty będzie różniła się od tej z pierwotnej symulacji. Nie dotyczy to z kolei oprocentowania stałego, które nie jest zależne od zmian stóp procentowych.

Sprawdź: Oprocentowanie kredytu gotówkowego - najważniejsze informacje

Oprocentowanie nominalne – co ma wpływ na wysokość oprocentowania nominalnego?

Nominalna stopa procentowa zależy od:

  • zmiennej stawki WIBOR (1M, 3M lub 6M),
  • stałej marży banku.

Co to jest WIBOR(R)? Jest to średnia arytmetyczna oprocentowania pożyczek na polskim rynku międzybankowym w ujęciu rocznym, bez wartości skrajnych. Stawki WIBOR(R) mogą dotyczyć np. miesiąca (1M), trzech (3M) czy sześciu miesięcy (6M). Muszą mieścić się w przedziale między wysokością stopy depozytowej a stopy lombardowej, a te ustalane są przez Radę Polityki Pieniężnej, należącą do Narodowego Banku Polskiego. Zadaniem tej instytucji jest dbałość o stabilny poziom inflacji.

W kwestii stawek WIBOR(R) banki nie mają więc zbyt wiele do powiedzenia, choć wartości te mają duże znaczenie dla wysokości raty i całkowitej kwoty do zapłaty. Widać to było wyraźnie w 2020 r., kiedy z powodu pandemii RPP postanowiła obniżyć stopy procentowe do rekordowo niskich poziomów. Banki mają natomiast wpływ na marżę, która stanowi zysk kredytodawcy. Koszt ten jest z góry ustalony i zapisany w umowie kredytowej.

Sprawdź: Co wpływa na stopy procentowe i jaki to ma wpływ dla kredytobiorców?

Oprocentowanie nominalne – jak obliczyć oprocentowanie w skali roku?

Prosty wzór oprocentowania nominalnego można zapisać tak: p=nq, gdzie p to stopa nominalna, n to liczba kapitalizacji odsetek, a q to odsetki miesięczne. Jeśli odsetki dopisywane są do kapitału co miesiąc, to należy je pomnożyć przez 12 i wyjdzie oprocentowanie nominalne w skali roku. Wartość ta jest jednocześnie sumą stawki WIBOR(R) i marży banku.

Ile wynosi przykładowe oprocentowanie nominalne w 2021 r.? Dla kredytu gotówkowego  i samochodowego, a także kart kredytowych to 7,2%; dla hipotecznego 2,17%. Aby sprawdzić oprocentowanie nominalne, można posłużyć się kalkulatorem kredytowym. Taki parametr widoczny jest też w rankingach kredytów i pożyczek.

Oprocentowanie nominalne w skali roku (zmienna stopa procentowa) nie jest tym samym co rzeczywista roczna stopa oprocentowania.

Oprocentowanie nominalne a RRSO

Jakie są różnice między RRSO a oprocentowaniem nominalnym? Rzeczywista roczna stopa oprocentowania obejmuje wszelkie koszty związane z kredytem, a więc zawiera w sobie m.in. oprocentowanie nominalne. Oprócz tego zawiera prowizję oraz dodatkowe opłaty np. ubezpieczenie czy inne produkty i usługi. Oprocentowanie nominalne a rzeczywiste to dwie odmienne wartości. To drugie przeanalizować można w przykładzie reprezentatywnym, który towarzyszy ofercie kredytowej. Jeśli RRSO wynosi 0%, to znaczy, że kredytobiorca lub pożyczkobiorca zwraca jedynie kapitał. Może się tak zdarzyć chociażby przy kredytach ratalnych. Oprocentowanie nominalne a rzeczywiste uwzględnia kalkulator online.

Warto wiedzieć, że zarówno oprocentowanie realne, jak i nominalne regulowane jest przez ustawę o kredycie konsumenckim. Zgodnie z prawem maksymalna stopa procentowa nie może przekroczyć czterokrotności obowiązującej stopy lombardowej. Ponadto pozaodsetkowe koszty kredytu nie powinny być wyższe niż 25% całkowitej kwoty oraz 30% całkowitej kwoty kredytu konsumenckiego w stosunku rocznym.

Różnice między oprocentowaniem nominalnym a RRSO

RRSO a oprocentowanie nominalne – różnice i podobieństwa:

RRSO:

  • całkowity koszt produktu kredytowego,
  • zależy od wielu składników (oprocentowania nominalnego, prowizji, ubezpieczenia, opłat za karty kredytowe i konta w ramach promocji itd.),
  • dotyczy okresu rocznego,
  • zależy od kwoty, liczby i rodzaju (równe czy malejące) rat.

Oprocentowanie nominalne:

  • jeden ze składników całkowitego kosztu produktu kredytowego,
  • zależy od stawki WIBOR i marży banku,
  • dotyczy okresu rocznego,
  • nie zależy od kwoty i liczby rat.

Oprocentowanie nominalne a oferta banków i parabanków

Oprocentowanie nominalne pojawia się w każdej ofercie kredytowej. Banki często posługują się tą wartością, by reklamować swój produkt, ale trzeba pamiętać, że nie jest to ostateczny koszt. Porównując różne propozycje najlepiej kierować się RRSO, bo obniżone oprocentowanie jeszcze o niczym nie świadczy. Kredytodawca może chcieć odrobić sobie tę stratę wyższą prowizją lub ubezpieczeniem. Pomocne są w tym rankingi kredytów, które uwzględniają wszystkie opłaty związane z ofertą. Trzeba też zwrócić uwagę na to, jakie warunki trzeba spełnić, by skorzystać z promocji. W przypadku oferty parabanków może się zdarzyć, że nie ma wyraźnie wskazanego RRSO, a jedynie oprocentowanie nominalne. Ukrywanie rzeczywistego kosztu pożyczki jest bardzo podejrzane – nie należy podpisywać umowy nie znając tej wartości oraz wszystkich warunków. 

Oprocentowanie nominalne kredytów

Oprocentowanie nominalne kredytu hipotecznego jest niższe niż kredytu gotówkowego. Wynika to m.in. z tego, że spłata takiego zobowiązania wymaga zabezpieczenia nieruchomością. Jest więc dla banku pewniejsza. O wiarygodności kredytobiorców świadczą też regularnie aktualizowane dane Biura Informacji Kredytowej. Oprocentowanie nominalne kredytu hipotecznego waha się obecnie od 2 do 3% w zależności od banku. W przypadku tego produktu opłat jest jednak znacznie więcej. Często dochodzi prowizja, podatek od czynności cywilnoprawnych, ubezpieczenie nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych, opłata za wycenę nieruchomości, opłata za prowadzenie konta bankowego czy ubezpieczenie spłaty kredytu. Oprocentowanie nominalne dla kredytu gotówkowego to maks. 7,20%, ale lista kosztów jest krótsza.

Oprocentowanie nominalne depozytów

Oprocentowanie nominalne lokaty to zysk posiadacza depozytu w skali roku. Od tej wartości trzeba jednak odjąć podatek Belki w wysokości 19% oraz ewentualne opłaty dodatkowe np. za prowadzenie. Lokata może być na okres krótszy lub dłuższy niż rok. Trzeba wziąć to pod uwagę przy obliczaniu potencjalnego zwrotu. Jeśli więc lokata jest na miesiąc i oprocentowanie wynosi 3% w skali roku, to w rzeczywistości otrzyma się odsetki 0,25% przed zmniejszeniem o podatek. Analizując oprocentowanie nominalne lokaty, należy także pamiętać o inflacji, która powoduje, że rzeczywisty zysk jest mniejszy. Z tego względu warto przyjrzeć się oprocentowaniu nominalnemu obligacji, które jest wyższe, a przy dłuższych okresach (4 lata i więcej) można liczyć na indeksowanie inflacją. Oprocentowanie nominalne konta oszczędnościowego i lokat jest obecnie bardzo niskie. Ma to związek ze zmianami stóp procentowych w 2020 r. Proponowane zwroty nie pozwolą więc na zysk. Oprocentowanie obligacji także spadło, ale jest bardziej opłacalne.

Oprocentowanie nominalne pożyczek pozabankowych

Oprocentowanie nominalne pożyczek pozabankowych jest ograniczone ustawą, więc w 2021 r. wynosi 7,20%. W przypadku oferty pozabankowej trzeba jednak zwrócić uwagę na RRSO, które potrafi być bardzo wysokie. Z drugiej strony firmy proponują często chwilówki bez dodatkowych opłat, a więc z RRSO 0%. Dzieje się tak jednak tylko przy pierwszej umowie i tylko w określonych warunkach. Kwota jest stosunkowo niewielka, a czas na spłatę krótki.

Minimalne oprocentowanie nominalne

Nie ma czegoś takiego jak minimalne oprocentowanie nominalne. Banki i firmy pożyczkowe mogą zaoferować klientom oprocentowanie nawet 0%.

Maksymalne oprocentowanie nominalne

Maksymalne oprocentowanie nominalne wynosi dwukrotność sumy stopy referencyjnej (obecnie 0,1%) Narodowego Banku Polskiego i 3,5%. W 2021 r. jest to 7,2%.

Oprocentowanie nominalne – na co zwrócić uwagę?

Zmienne oprocentowanie nominalne zależy od stawki WIBOR(R) i marży. Czasem banki organizują promocje, w których chwalą się cięciem kosztów. Trzeba przyjrzeć się, które wartości będą obniżone: czy to będzie marża, czy prowizja, a następnie sprawdzić, ile wynosi faktyczna oszczędność. To ważne szczególnie wtedy, gdy bank zaproponuje małe ustępstwo w zamian za kosztowne ubezpieczenie czy wybór karty kredytowej.

Komentarze

Powiązane artykuły

Ile wynosi inflacja w Polsce w {{year}} roku?
Porady
09.05.2024

Ile wynosi inflacja w Polsce w 2024 roku? Prognozy na najbliższe miesiące

...funkcjonująca jako spadek poziomu cen w gospodarce z jednoczesnym wzrostem siły nabywczej pieniądza. To może Cię zainteresować: Czy warto teraz spłacić lub nadpłacić kredyt hipoteczny? Deflacja to zatem nic innego jak ujemna inflacja. Czy to niebezpieczne zjawisko? Zarówno inflacja, jak i deflacja mogą mieć negatywny wpływ na gospodarkę. Zwiększanie siły...

Zobacz więcej
12 min. czytania
Mały ZUS składki {{year}}. Ile wynosi mały ZUS?
Porady
18.04.2024

Mały ZUS składki 2024. Ile wynosi mały ZUS?

...– składki na ZUS i podatki w Polsce spędzają sen z powiek wielu osób prowadzących własną działalność gospodarczą. W dobie kryzysu wiele osób zaciągało kredyty gotówkowe lub firmowe na uregulowanie należności. Dla najmniejszych podmiotów, które nie wykazują dużego dochodu, stworzono preferencyjne rozwiązania. Prowadzenie własnej...

Zobacz więcej
14 min. czytania
Tarcza antyinflacyjna {{year}}. Komu przysługuje dodatek osłonowy?
Porady
15.04.2024

Tarcza antyinflacyjna 2024. Komu przysługuje dodatek osłonowy?

Tarcza antyinflacyjna w 2024 r. – czy nadal będzie obowiązywać? Jakie rodzaje wsparcia przygotował dla Polaków nowy rząd? Kto może ubiegać się o dodatek osłonowy i jakie warunki trzeba spełnić? Sprawdzamy, z jakich rozwiązań można obecnie skorzystać, żeby zniwelować skutki wysokich cen energii i produktów w sklepach.
Zobacz więcej
6 min. czytania
Karta podatkowa {{year}}: zasady rozliczania i nowe stawki podatku
Porady
10.04.2024

Karta podatkowa 2024: zasady rozliczania i nowe stawki podatku

...które zostały podniesione z powodu inflacji. W 2024 roku wzrosły również składki ZUS, w tym składka zdrowotna. Czy obciążenia wzrosły na tyle, że przedsiębiorcy będą musieli sięgać po kredyty gotówkowe na ich uregulowanie? Niekoniecznie, ale przeczytaj nasz artykuł, by się o tym przekonać. Wyjaśniamy w nim także, kiedy nastąpił koniec karty podatkowej, ponieważ od pewnego czasu już nie można...

Zobacz więcej
19 min. czytania
Harmonogram posiedzeń Rady Polityki Pieniężnej w {{year}} roku
Porady
09.04.2024

Aktualny harmonogram posiedzeń Rady Polityki Pieniężnej w 2024 roku

Harmonogram posiedzeń RPP obecnie wzbudza coraz większe zainteresowanie na rynku finansowym, ponieważ każde z nich kończy się istotnymi dla niego decyzjami. Jak często oraz kiedy odbywają się spotkania w roku 2024, przedstawia aktualny harmonogram posiedzeń Rady Polityki Pieniężnej. Czy znajomość tych dat może przydać się obecnym lub przyszłym kredytobiorcom?
Zobacz więcej
7 min. czytania
Czy bank może odmówić udzielenia wakacji kredytowych?
Porady
05.04.2024

Czy bank może odmówić udzielenia wakacji kredytowych?

...przez ustawodawcę. Zazwyczaj obejmują one określony czas oraz konkretne rodzaje kredytu. W przypadku obecnych wakacji kredytowych mowa więc o możliwości zawieszenia łącznie 4 rat kredytu hipotecznego. Z kolei bankowe wakacje kredytowe są inicjatywą banków, które same decydują o udzieleniu takiej ulgi kredytowej swoim klientom. Co więcej, w tym przypadku mogą one różnić się...

Zobacz więcej
5 min. czytania