× Informujemy, że w związku z wejściem w życie RODO zmodyfikowaliśmy naszą politykę prywatności

Rozdzielność majątkowa a długi - odpowiedzialność za małżonka

Opublikowano: 22.01.2020 09:00
Średnia ocena: 5,75/6 Głosów: 12

Rozdzielność majątkowa, czyli intercyza dla wielu osób jest bardzo dobrym rozwiązaniem. Interzyca gwarantuje znacznie większe zabezpieczenie przed długami małżonka. Okazuje się jednak, że posiadanie wspólnego majątku z małżonkiem ma także całkiem sporo zalet. Jaka dokładnie jest odpowiedzialność za zadłużonego małżonka? Na to oraz wiele innych pytań odpowiadamy w dzisiejszym artykule.

W jaki sposób małżonkowie odpowiadają za swoje długi?

Warto wiedzieć, iż razem z zawarciem małżeństwa pomiędzy małżonkami powstaje małżeńska wspólnota majątkowa. Istnieje jednak inne rozwiązanie. Mianowicie, małżonkowie mogą za pomocą specjalnego aktu notarialnego małżeńską wspólnotę majątkową rozszerzyć bądź ograniczyć. Wiele małżeństw decyduje się również na ustanowienie rozdzielności majątkowej. Umowa odnośnie majątku małżeńskiego jest skuteczna wobec wszystkich wierzycieli tylko wtedy, gdy jej zawarcie a także ich rodzaj był dla nich wiadomy.

Do powstania rozdzielności majątkowej między małżeństwem może dojść także w ramach orzeczenia sądu, który ustanowi między małżonkami rozdzielność majątkową bądź orzekającego separację małżonków. Kolejną okolicznością pozwalającą na wprowadzenie rozdzielności jest ogłoszenie przez jednego z małżonków upadłości konsumenckiej. Rozdzielność majątkowa może także zostać ustanowiona przez sąd na wniosek wierzyciela jednego z małżonków. Dzieje się tak wtedy, gdy wierzyciel potwierdzi, iż jest to konieczne dla zaspokojenia wszystkich powstałych wierzytelności.

Rodzaje intercyzy

Wspólność majątkowa pomiędzy małżonkami może zostać zmieniona poprzez podpisanie stosownego dokumentu u notariusza. Małżeńska umowa majątkowa, czyli intercyza, pozwala na zmianę wspólności majątkowej na kilka sposobów. Wyróżniamy następujące rodzaje intercyzy:

  • intercyza ograniczająca wspólność majątkową,

  • intercyza całkowicie wyłączająca wspólność majątkową,

  • intercyza rozszerzająca wspólność majątkową,

  • intercyza przywracająca wspólność majątkową.

Ważna informacja jest również taka, że intercyzę można zawierać w dowolnie przez siebie wybranym momencie - zarówno przed jak i po ślubie. Pełny zakres wyłączenia odpowiedzialności za długi współmałżonka działa tylko po ustanowieniu jednej z form rozdzielności majątkowej. Należy zawsze pamiętać o tym, iż intercyza (jak każdy inny akt prawny) nie działa wstecz. Intercyza nie jest również dokumentem ostatecznym - w dowolnym momencie można ją unieważnić.

Majątek osobisty małżonka - co to takiego?

Gdy małżonkowie zdecydowali się na podpisanie rozdzielności majątkowej, każdy z nich posiada osobny majątek osobisty. Nie posiadają wówczas wspólnego majątku. Na majątek osobisty każdego z małżonków składają się wszelkie przedmioty danego małżonka, które zakupiono przed zawarciem dokumentu o rozdzielności majątkowej, połowa udziałów w istniejącym do tej pory majątku wspólnym oraz przedmioty zakupione podczas wspólności majątkowej oraz przed datą jej zawarcia.

Małżeńska wspólność majątkowa - najważniejsze zasady jej funkcjonowania

Jeśli pomiędzy małżonkami funkcjonuje wspólnota majątkowa, to zgodnie z przepisami polskiego prawa wszystkie przedmioty majątkowe, które zostały zakupione w trakcie trwania małżeństwa przez oboje małżonków bądź jednego z nich, od razu stają się częścią wspólnego majątku. Na majątek wspólny składają się wynagrodzenia z tytułu aktywności zawodowej oraz jakiejkolwiek innej aktywności zarobkowej. Z kolei do majątku osobistego każdego z małżonków zalicza się wszystkie przedmioty majątkowe, które zostały przez niego nabyte przed ustanowieniem wspólnoty majątkowej a także przedmioty majątkowe nabyte w drodze dziedziczenia bądź nabyte w zamian za składniki majątku osobistego.

W jaki sposób małżonkowie ze wspólnotą majątkową odpowiadają za długi?

W przypadku, gdy oboje małżonkowie są stronami czynności prawnej, wierzycielowi przysługuje prawo do tego, aby żądać zaspokojenia powstałego w ten sposób długu - dotyczy to zarówno majątku osobistego każdego z małżonków jak i majątku wspólnego. Aby tak się stało, wierzyciel musi uzyskać odpowiedni tytuł wykonawczy, który będzie skierowany przeciwko obojgu małżonkom. Egzekucja będzie wówczas prowadzona z majątku wspólnego oraz majątku osobistego.

Z kolei jeżeli stroną danej czynności prawnej jest wyłącznie jeden z małżonków, jednak czynność ta została dokonana przy zgodzie drugiego małżonka, to wierzyciel także może wyrazić żądanie zaspokojenia powstałego w ten sposób długu z majątku osobistego małżonka oraz wspólnego majątku małżonków. W tej sytuacji wierzyciel do przeprowadzenia egzekucji będzie musiał uzyskać od sądu tytuł wykonawczy skierowany przeciwko obojgu małżonkom, jednak musi on ograniczać się do odpowiedzialności drugiego małżonka do majątku objętego wspólnością majątkową. Aby uzyskać ten tytuł, wierzyciel musi jednak najpierw udowodnić przed sądem, iż długi jednego z małżonków powstały za pełną zgodą drugiego.

Z jeszcze inną sytuacją mamy do czynienia, gdy stroną czynności prawnej jest wyłącznie jeden z małżonków, zaś drugi w ogóle nie wiedział o tym, iż zaciąga on długi. W takich okolicznościach wierzycielowi przysługuje prawo wyłącznie do żądania zaspokojenia długu z majątku osobistego małżonka, który jest dłużnikiem. W żadnym wypadku nie może on jednak zająć majątku ze wspólnoty majątkowej bądź majątku osobistego drugiego z małżonków.

Jeśli dług powstał w związku z prowadzeniem przez jednego z małżonków przedsiębiorstwa, które wchodziło w skład majątku wspólnego małżonków, to wtedy wierzyciel może żądać, aby dług został zaspokojony również z przedmiotów majątkowych, które wchodzą w skład danej firmy. W tych okolicznościach wierzyciel uzyskać musi tytuł wykonawczy od sądu przeciwko obojgu małżonkom, jednak musi on ograniczać się wyłącznie do odpowiedzialności drugiego małżonka. Aby uzyskać tytuł wykonawczy, wierzyciel musi także uzasadnić, że wierzytelność powstała w wyniku prowadzonej przez dłużnika działalności gospodarczej.

Ostatnia z możliwości to sytuacja, w której stroną czynności prawnej jest wyłącznie jeden z małżonków, zaś dokonano jej przed powstaniem wspólności majątkowej bądź gdy wierzytelność wynikająca z czynności prawnej dotyczy wyłącznie majątku osobistego małżonka. W takim przypadku wierzyciel również nie ma prawa sięgać po majątek osobisty drugiego małżonka ani po majątek ze wspólności majątkowej. Może tylko zająć osobisty majątek małżonka-dłużnika. Oznacza to, że w tytule wykonawczym wydanym przez sąd może znaleźć się wezwanie wyłącznie przeciwko małżonkowi-dłużnikowi.

Małżeństwo ze wspólnotą majątkową a odpowiedzialność za długi podatkowe współmałżonka

Wiele osób zastanawia się również nad tym, jak wygląda kwestia zaległych zobowiązań podatkowych współmałżonka. Okazuje się, iż odpowiedzialność z tytułu zobowiązań podatkowych podatnika-dłużnika, który jest we wspólności majątkowej ze swoim współmałżonkiem obejmuje zarówno jego majątek osobisty jak i majątek wspólny. Wyłączenia bądź ograniczenia wspólności majątkowej nie dotyczą jednak tych zobowiązań podatkowych, które powstały przed zawarciem umowy dotyczącej ograniczenia bądź wyłączenia wspólności majątkowej.

Umowa majątkowa pomiędzy małżonkami a odpowiedzialność za długi

Umowa majątkowa, która zmienia zasady klasycznej wspólności majątkowej pomiędzy małżonkami, nie jest żadną przeszkodą ku temu, aby sąd mógł wydać klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika. Nie dotyczy to jednak sytuacji, w której o zawarciu małżeńskiej umowy majątkowej oraz jej rodzaju został poinformowany wierzyciel. Wszystkie osoby prowadzące swoją własną działalność gospodarczą, które zawarły umowy majątkowe ze swoimi małżonkami, są zobowiązane do tego, aby w rejestrze przedsiębiorców zamieścić informacje w tym zakresie. Wtedy wszyscy ich kontrahenci w przyszłości nie będą mogli twierdzić, iż nie mieli pojęcia o ich rozdzielności majątkowej.

Upadłość małżonka, który prowadzi działalność gospodarczą we wspólnocie majątkowej

Jeśli małżonek prowadzący działalność gospodarczą zdecyduje się na ogłoszenie upadłości, wówczas wspólność majątkowa pomiędzy małżonkami zostaje zakończona na mocy prawa w tym samym dniu, w którym ogłoszona została upadłość. Małżonkowi upadłego przysługuje prawo do dochodzenia swoich należności na takich samych prawach jak wszyscy inni wierzyciele. Zgodnie z polskim prawem stosuje się zasadę, która mówi o tym, iż cały majątek wspólny, który powstał w czasie funkcjonowania przedsiębiorstwa prowadzonego przez upadłego małżonka, był nabyty ze środków, które był dochodami tej firmy.

Zupełnie inaczej jest, jeśli wspólność majątkowa była wyłączona umową majątkową małżeńską. Wówczas cały dotychczasowy wspólny majątek małżonków nie trafia do masy upadłościowej. Jest jednak jeden warunek: od daty zawarcia umowy musiały upłynąć minimum dwa lata.

W jaki sposób małżonkowie z rozdzielnością majątkową odpowiadają za długi?

Rozdzielność majątkowa powoduje, że każdy z małżonków we własnym zakresie zarządza swoim majątkiem osobistym. Chodzi tutaj o to, że sam zaciąga wszelkie zobowiązania oraz samodzielnie rozporządza swoim majątkiem. Za wszystkie długi powstałe w wyniku działań prawnych, odpowiada wyłącznie swoim majątkiem osobistym.

Małżeństwo z rozdzielnością majątkową a odpowiedzialność za długi podatkowe współmałżonka

Rozdzielność majątkowa małżonków sprawia, że każdy z małżonków odpowiada wyłącznie za swoje własne zobowiązania podatkowe. Warto jednak wiedzieć, iż nie dotyczy to tych długów podatkowych, które powstały przed podpisaniem dokumentu o rozdzielności majątkowej małżonków.

Upadłość małżonka, który prowadzi działalność gospodarczą w rozdzielności majątkowej

Gdy jeden z małżonków prowadzący działalność gospodarczą ogłosi upadłość, w masie upadłościowej znajduje się wówczas wyłącznie jego majątek osobisty. Nie dotyczy to jednak sytuacji, w której umowa o rozdzielności powstała wcześniej niż dwa lata przed ogłoszeniem upadłości.

Komentarze

Twój adres e-mail nie będzie widoczny na stronie. Gdy ktoś odpowie na Twój komentarz otrzymasz mailowe powiadomienie. Wypełnienie tego pola jest opcjonalne
Adam
16.11.2020

Co w sytuacji gdy dług (z działalności) jednego z małżonków powstał w trakcje trwania wspólnoty majątkowej, następnie kilka miesięcy po tym nastąpiła rozdzielność? Sytuacja wygląda tak, że małżonek dłużnik aktualnie nie ma nic na siebie, cały majątek jest na żonę. Czy można odzyskać dług z majątku żony?

Marek
01.11.2020

A co się dzieje w sytuacji: dług jednego z małżonków powstaje w trakcie trwania małżeństwa (ale jest podpisana rozdzielność majątkowa). Po 4 latach od zaciągnięcia długu, znoszą oni rozdzielność. Czy wtedy dalej tylko małżonek - dłużnik odpowiada za powstały dług czy już oboje?

17bankow.com:

Jeżeli w momencie kiedy powstawał dług, małżonkowie mieli rodzielność majątkową to odpawiadać za niego będzie tylko ta osoba która zaciągnęła dług. Natomiast jeżeli staraliby się Pańśtwo obecnie o kredyt, na przykład hipoteczny a mają już Państwo wspólnote majątkową to bank mógłby odrzucić taki kredyt z racji złej historii kredytowej jednego z małżonków.

Powiązane artykuły

Podatek od spadku. Grupy podatkowe i opodatkowanie darowizny
Poradniki 02.12.2020

Podatek od spadku. Grupy podatkowe i opodatkowanie darowizny

Podatek od spadku i darowizny? Sprawdź, co warto wiedzieć na ten temat, by móc uniknąć niepotrzebnych kosztów. Przekonaj się, w jakiej sytuacji zostaniesz zwolniony z podatku od spadku i jakie znaczenie ma pod tym względem grupa...

Zobacz więcej
KRD - Krajowy Rejestr Długów. Jak sprawdzić czy jestem w KRD za darmo?
Poradniki 25.11.2020

KRD - Krajowy Rejestr Długów. Jak sprawdzić czy jestem w KRD za darmo?

KRD przyjmuje, przechowuje i udostępnia dane na temat firm oraz konsumentów, związane z zadłużeniami. W KRD znajdują się zatem informacje na temat dłużników i co ważniejsze, baza danych gromadzi tylko negatywne dane. 

Zobacz więcej
Odrzucenie spadku - najważniejsze informacje, kto i kiedy może z niego zrezygnować, skutki, koszty
Poradniki 20.11.2020

Odrzucenie spadku - najważniejsze informacje, kto i kiedy może z niego zrezygnować, skutki, koszty

Odrzucenie spadku jest jedną z dostępnych możliwości w sytuacji, gdy zdajemy sobie sprawę z tego, że osoba zmarła pozostawiła po sobie sporo długów. Niniejszy artykuł zawiera szereg porad dotyczących tego, jak powinno wyglądać...

Zobacz więcej
Pełnomocnictwo - informacje w pigułce, przykłady, wzór, koszty, rodzaje
Poradniki 19.11.2020

Pełnomocnictwo - informacje w pigułce, przykłady, wzór, koszty, rodzaje

Pełnomocnictwo najważniejsze informacje, przykłady, wzór. Kto jest mocodawcą? Kto może zostac pełnomocnikiem? Jakie korzyści wiążą się z pełnomocnictwem? Jakie wymagania trzeba spełniać aby zostać pełnomocnikiem i czy można...

Zobacz więcej
Progi podatkowe: pigułka wiedzy, którą musisz przyswoić. Dowiedz się, jak wygląda skala podatkowa w Polsce.
Poradniki 13.11.2020

Progi podatkowe: pigułka wiedzy, którą musisz przyswoić. Dowiedz się, jak wygląda skala podatkowa w Polsce.

Najważniejsze informacje o progach podatkowych w Polsce. Jaka jest skala podatkowa? Kiedy warto rozliczać się z małżonkiem? Kiedy następuje przejście z pierwszego progu podatkowego na drugi?

Zobacz więcej
Umowa kupna – sprzedaży samochodu. O czym warto pamiętać konstruując odpowiedni dokument?
Poradniki 12.11.2020

Umowa kupna – sprzedaży samochodu. O czym warto pamiętać konstruując odpowiedni dokument?

Umowa kupna - sprzedaży samochodu najważniejsze punkty. Dlaczego umowa jest taka ważna? Co powinno się w niej znaleźć i na co zwracać szczególną uwagę? Co sprawdzić przed kupnem samochodu.

Zobacz więcej