11 min. czytania

Rozdzielność majątkowa a długi - odpowiedzialność za małżonka

Zaktualizowano: 2021-05-17 13:57
Opublikowano: 2020-01-22 09:00
Średnia ocena: 5,90/6 Głosów: 31
Rozdzielność majątkowa a długi - odpowiedzialność za małżonka

Rozdzielność majątkowa, czyli intercyza dla wielu osób jest bardzo dobrym rozwiązaniem. Interzyca gwarantuje znacznie większe zabezpieczenie przed długami małżonka. Okazuje się jednak, że posiadanie wspólnego majątku z małżonkiem ma także całkiem sporo zalet. Jaka dokładnie jest odpowiedzialność za zadłużonego małżonka? Na to oraz wiele innych pytań odpowiadamy w dzisiejszym artykule.

W jaki sposób małżonkowie odpowiadają za swoje długi?

Warto wiedzieć, iż razem z zawarciem małżeństwa pomiędzy małżonkami powstaje małżeńska wspólnota majątkowa. Istnieje jednak inne rozwiązanie. Mianowicie, małżonkowie mogą za pomocą specjalnego aktu notarialnego małżeńską wspólnotę majątkową rozszerzyć bądź ograniczyć. Wiele małżeństw decyduje się również na ustanowienie rozdzielności majątkowej. Umowa odnośnie majątku małżeńskiego jest skuteczna wobec wszystkich wierzycieli tylko wtedy, gdy jej zawarcie a także ich rodzaj był dla nich wiadomy.

Do powstania rozdzielności majątkowej między małżeństwem może dojść także w ramach orzeczenia sądu, który ustanowi między małżonkami rozdzielność majątkową bądź orzekającego separację małżonków. Kolejną okolicznością pozwalającą na wprowadzenie rozdzielności jest ogłoszenie przez jednego z małżonków upadłości konsumenckiej. Rozdzielność majątkowa może także zostać ustanowiona przez sąd na wniosek wierzyciela jednego z małżonków. Dzieje się tak wtedy, gdy wierzyciel potwierdzi, iż jest to konieczne dla zaspokojenia wszystkich powstałych wierzytelności.

Sprawdź tytaj: Czy rozdzielność majątkowa jest przeszkodą w momencie wnioskowania o kredyt?

Rodzaje intercyzy

Wspólność majątkowa pomiędzy małżonkami może zostać zmieniona poprzez podpisanie stosownego dokumentu u notariusza. Małżeńska umowa majątkowa, czyli intercyza, pozwala na zmianę wspólności majątkowej na kilka sposobów. Wyróżniamy następujące rodzaje intercyzy:

  • intercyza ograniczająca wspólność majątkową,

  • intercyza całkowicie wyłączająca wspólność majątkową,

  • intercyza rozszerzająca wspólność majątkową,

  • intercyza przywracająca wspólność majątkową.

Ważna informacja jest również taka, że intercyzę można zawierać w dowolnie przez siebie wybranym momencie - zarówno przed jak i po ślubie. Pełny zakres wyłączenia odpowiedzialności za długi współmałżonka działa tylko po ustanowieniu jednej z form rozdzielności majątkowej. Należy zawsze pamiętać o tym, iż intercyza (jak każdy inny akt prawny) nie działa wstecz. Intercyza nie jest również dokumentem ostatecznym - w dowolnym momencie można ją unieważnić.

Majątek osobisty małżonka - co to takiego?

Gdy małżonkowie zdecydowali się na podpisanie rozdzielności majątkowej, każdy z nich posiada osobny majątek osobisty. Nie posiadają wówczas wspólnego majątku. Na majątek osobisty każdego z małżonków składają się wszelkie przedmioty danego małżonka, które zakupiono przed zawarciem dokumentu o rozdzielności majątkowej, połowa udziałów w istniejącym do tej pory majątku wspólnym oraz przedmioty zakupione podczas wspólności majątkowej oraz przed datą jej zawarcia.

Małżeńska wspólność majątkowa - najważniejsze zasady jej funkcjonowania

Jeśli pomiędzy małżonkami funkcjonuje wspólnota majątkowa, to zgodnie z przepisami polskiego prawa wszystkie przedmioty majątkowe, które zostały zakupione w trakcie trwania małżeństwa przez oboje małżonków bądź jednego z nich, od razu stają się częścią wspólnego majątku. Na majątek wspólny składają się wynagrodzenia z tytułu aktywności zawodowej oraz jakiejkolwiek innej aktywności zarobkowej. Z kolei do majątku osobistego każdego z małżonków zalicza się wszystkie przedmioty majątkowe, które zostały przez niego nabyte przed ustanowieniem wspólnoty majątkowej a także przedmioty majątkowe nabyte w drodze dziedziczenia bądź nabyte w zamian za składniki majątku osobistego.

W jaki sposób małżonkowie ze wspólnotą majątkową odpowiadają za długi?

W przypadku, gdy oboje małżonkowie są stronami czynności prawnej, wierzycielowi przysługuje prawo do tego, aby żądać zaspokojenia powstałego w ten sposób długu - dotyczy to zarówno majątku osobistego każdego z małżonków jak i majątku wspólnego. Aby tak się stało, wierzyciel musi uzyskać odpowiedni tytuł wykonawczy, który będzie skierowany przeciwko obojgu małżonkom. Egzekucja będzie wówczas prowadzona z majątku wspólnego oraz majątku osobistego.

Sprawdź, ile wynoszą koszty komorniczne!

Z kolei jeżeli stroną danej czynności prawnej jest wyłącznie jeden z małżonków, jednak czynność ta została dokonana przy zgodzie drugiego małżonka, to wierzyciel także może wyrazić żądanie zaspokojenia powstałego w ten sposób długu z majątku osobistego małżonka oraz wspólnego majątku małżonków. W tej sytuacji wierzyciel do przeprowadzenia egzekucji będzie musiał uzyskać od sądu tytuł wykonawczy skierowany przeciwko obojgu małżonkom, jednak musi on ograniczać się do odpowiedzialności drugiego małżonka do majątku objętego wspólnością majątkową. Aby uzyskać ten tytuł, wierzyciel musi jednak najpierw udowodnić przed sądem, iż długi jednego z małżonków powstały za pełną zgodą drugiego.

Z jeszcze inną sytuacją mamy do czynienia, gdy stroną czynności prawnej jest wyłącznie jeden z małżonków, zaś drugi w ogóle nie wiedział o tym, iż zaciąga on długi. W takich okolicznościach wierzycielowi przysługuje prawo wyłącznie do żądania zaspokojenia długu z majątku osobistego małżonka, który jest dłużnikiem. W żadnym wypadku nie może on jednak zająć majątku ze wspólnoty majątkowej bądź majątku osobistego drugiego z małżonków.

Jeśli dług powstał w związku z prowadzeniem przez jednego z małżonków przedsiębiorstwa, które wchodziło w skład majątku wspólnego małżonków, to wtedy wierzyciel może żądać, aby dług został zaspokojony również z przedmiotów majątkowych, które wchodzą w skład danej firmy. W tych okolicznościach wierzyciel uzyskać musi tytuł wykonawczy od sądu przeciwko obojgu małżonkom, jednak musi on ograniczać się wyłącznie do odpowiedzialności drugiego małżonka. Aby uzyskać tytuł wykonawczy, wierzyciel musi także uzasadnić, że wierzytelność powstała w wyniku prowadzonej przez dłużnika działalności gospodarczej.

Ostatnia z możliwości to sytuacja, w której stroną czynności prawnej jest wyłącznie jeden z małżonków, zaś dokonano jej przed powstaniem wspólności majątkowej bądź gdy wierzytelność wynikająca z czynności prawnej dotyczy wyłącznie majątku osobistego małżonka. W takim przypadku wierzyciel również nie ma prawa sięgać po majątek osobisty drugiego małżonka ani po majątek ze wspólności majątkowej. Może tylko zająć osobisty majątek małżonka-dłużnika. Oznacza to, że w tytule wykonawczym wydanym przez sąd może znaleźć się wezwanie wyłącznie przeciwko małżonkowi-dłużnikowi.

Naszych czytelników zachęcamy także do sprawdzenia, czym jest sprzedaż wierzytelności.

Małżeństwo ze wspólnotą majątkową a odpowiedzialność za długi podatkowe współmałżonka

Wiele osób zastanawia się również nad tym, jak wygląda kwestia zaległych zobowiązań podatkowych współmałżonka. Okazuje się, iż odpowiedzialność z tytułu zobowiązań podatkowych podatnika-dłużnika, który jest we wspólności majątkowej ze swoim współmałżonkiem obejmuje zarówno jego majątek osobisty jak i majątek wspólny. Wyłączenia bądź ograniczenia wspólności majątkowej nie dotyczą jednak tych zobowiązań podatkowych, które powstały przed zawarciem umowy dotyczącej ograniczenia bądź wyłączenia wspólności majątkowej.

Umowa majątkowa pomiędzy małżonkami a odpowiedzialność za długi

Umowa majątkowa, która zmienia zasady klasycznej wspólności majątkowej pomiędzy małżonkami, nie jest żadną przeszkodą ku temu, aby sąd mógł wydać klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika. Nie dotyczy to jednak sytuacji, w której o zawarciu małżeńskiej umowy majątkowej oraz jej rodzaju został poinformowany wierzyciel. Wszystkie osoby prowadzące swoją własną działalność gospodarczą, które zawarły umowy majątkowe ze swoimi małżonkami, są zobowiązane do tego, aby w rejestrze przedsiębiorców zamieścić informacje w tym zakresie. Wtedy wszyscy ich kontrahenci w przyszłości nie będą mogli twierdzić, iż nie mieli pojęcia o ich rozdzielności majątkowej.

Upadłość małżonka, który prowadzi działalność gospodarczą we wspólnocie majątkowej

Jeśli małżonek prowadzący działalność gospodarczą zdecyduje się na ogłoszenie upadłości, wówczas wspólność majątkowa pomiędzy małżonkami zostaje zakończona na mocy prawa w tym samym dniu, w którym ogłoszona została upadłość. Małżonkowi upadłego przysługuje prawo do dochodzenia swoich należności na takich samych prawach jak wszyscy inni wierzyciele. Zgodnie z polskim prawem stosuje się zasadę, która mówi o tym, iż cały majątek wspólny, który powstał w czasie funkcjonowania przedsiębiorstwa prowadzonego przez upadłego małżonka, był nabyty ze środków, które był dochodami tej firmy.

Zupełnie inaczej jest, jeśli wspólność majątkowa była wyłączona umową majątkową małżeńską. Wówczas cały dotychczasowy wspólny majątek małżonków nie trafia do masy upadłościowej. Jest jednak jeden warunek: od daty zawarcia umowy musiały upłynąć minimum dwa lata.

Czy prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą, możesz wnioskować o kredyt gotówkowy?

W jaki sposób małżonkowie z rozdzielnością majątkową odpowiadają za długi?

Rozdzielność majątkowa powoduje, że każdy z małżonków we własnym zakresie zarządza swoim majątkiem osobistym. Chodzi tutaj o to, że sam zaciąga wszelkie zobowiązania oraz samodzielnie rozporządza swoim majątkiem. Za wszystkie długi powstałe w wyniku działań prawnych, odpowiada wyłącznie swoim majątkiem osobistym.

Małżeństwo z rozdzielnością majątkową a odpowiedzialność za długi podatkowe współmałżonka

Rozdzielność majątkowa małżonków sprawia, że każdy z małżonków odpowiada wyłącznie za swoje własne zobowiązania podatkowe. Warto jednak wiedzieć, iż nie dotyczy to tych długów podatkowych, które powstały przed podpisaniem dokumentu o rozdzielności majątkowej małżonków.

Upadłość małżonka, który prowadzi działalność gospodarczą w rozdzielności majątkowej

Gdy jeden z małżonków prowadzący działalność gospodarczą ogłosi upadłość, w masie upadłościowej znajduje się wówczas wyłącznie jego majątek osobisty. Nie dotyczy to jednak sytuacji, w której umowa o rozdzielności powstała wcześniej niż dwa lata przed ogłoszeniem upadłości.

Komentarze

Powiązane artykuły

Jak zmieni się twoje wynagrodzenie po obniżce PIT z 17 na 12 procent?
Porady
04.07.2022

Jak zmieni się twoje wynagrodzenie po obniżce PIT z 17 na 12 procent?

Obniżka PIT z 17 do 12 proc. to dobra wiadomość dla podatników rozliczających się według skali podatkowej. Niższy podatek oznacza więcej pieniędzy w portfelu, co przy dzisiejszej sytuacji gospodarczej nie jest bez znaczenia. Kto dokładnie może skorzystać z nowej stawki? Od kiedy obowiązują znowelizowane przepisy? Sprawdziliśmy to!
Zobacz więcej
6 min. czytania
Na czym polega wydziedziczenie bez prawa do zachowku?
Porady
29.06.2022

Na czym polega wydziedziczenie bez prawa do zachowku i kiedy można je podważyć?

Wydziedziczenie jest instytucją pozwalającą na wykluczenie określonych osób z kręgu spadkobierców. Chociaż taka decyzja jest trudna do podjęcia, to w niektórych sytuacjach należy ją rozważyć. Czym skutkuje wydziedziczenie? Czy można je podważyć? Sprawdziliśmy to!
Zobacz więcej
9 min. czytania
Ile wynosi inflacja w Polsce w 2022 roku?
Porady
26.05.2022

Ile wynosi inflacja w Polsce w 2022 roku? Skutki inflacji w Polsce

...inflacji bazowej, do których zalicza się: Rodzaje inflacji możemy podzielić ze względu na wiele kryteriów. Jeśli weźmiemy pod uwagę przyczyny, wyróżnimy: Jak inflacja wpływa na spłatę kredytu hipotecznego i gotówkowego? Inflacja a kredyt >> Według danych GUS inflacja w kwietniu 2022 roku wynosiła 12,4%. Z kolei inflacja bazowa po wyłączeniu cen energii i żywności osiągnęła pułap 7,7%. Wyższy...

Zobacz więcej
11 min. czytania
Wakacje kredytowe 2022 i 2023 w ramach tarczy dla kredytobiorców
Porady
23.05.2022

Wakacje kredytowe 2022 i 2023 w ramach tarczy dla kredytobiorców. Warunki ustawowych wakacji kredytowych

...wsparcie ma opierać się na czterech niezależnych od siebie filarach, które swoim działaniem obejmą nie tylko rodziny posiadające kredyty hipoteczne w polskiej walucie, ale też i banki. Projekt ustawy, który 17 maja 2022 roku trafił do Sejmu, zakłada, że kredytobiorca może...

Zobacz więcej
4 min. czytania
Zawieszenie spłaty a koronawirus
Porady
19.05.2022

Na czym polegają wakacje kredytowe i kiedy można zawiesić spłatę kredytu?

...się to w przypadku kredytu gotówkowego. Wakacje kredytowe a kredyt gotówkowy to usługa dość rzadko spotykana. Wcześniej wakacje kredytowe...

...najczęściej trwają 3 lub 6 miesięcy. Wakacje kredytowe a kredyt hipoteczny to dostępna opcja spotykana w większości banków. Nieco inaczej...

Zobacz więcej
10 min. czytania
bezwarunkowy dochód podstawowy
Porady
19.05.2022

Bezwarunkowy dochód podstawowy – czym jest i czy Polska wprowadzi bezwarunkowy dochód podstawowy?

...od osiąganych dochodów czy statusu zawodowego. Każdy mógłby przeznaczyć ją na dowolne wydatki: rozrywkę, edukację, spłatę kredytu gotówkowego czy też po prostu odkładać na przyszłość.  Z pewnością można powiedzieć, że bezwarunkowy dochód podstawowy to rewolucyjna...

Zobacz więcej
9 min. czytania