× Informujemy, że w związku z wejściem w życie RODO zmodyfikowaliśmy naszą politykę prywatności

Rozdzielność majątkowa a długi - odpowiedzialność za małżonka

Zaktualizowano: 15.01.2021 13:00
Opublikowano: 22.01.2020 09:00
Średnia ocena: 5,84/6 Głosów: 18

Rozdzielność majątkowa, czyli intercyza dla wielu osób jest bardzo dobrym rozwiązaniem. Interzyca gwarantuje znacznie większe zabezpieczenie przed długami małżonka. Okazuje się jednak, że posiadanie wspólnego majątku z małżonkiem ma także całkiem sporo zalet. Jaka dokładnie jest odpowiedzialność za zadłużonego małżonka? Na to oraz wiele innych pytań odpowiadamy w dzisiejszym artykule.

W jaki sposób małżonkowie odpowiadają za swoje długi?

Warto wiedzieć, iż razem z zawarciem małżeństwa pomiędzy małżonkami powstaje małżeńska wspólnota majątkowa. Istnieje jednak inne rozwiązanie. Mianowicie, małżonkowie mogą za pomocą specjalnego aktu notarialnego małżeńską wspólnotę majątkową rozszerzyć bądź ograniczyć. Wiele małżeństw decyduje się również na ustanowienie rozdzielności majątkowej. Umowa odnośnie majątku małżeńskiego jest skuteczna wobec wszystkich wierzycieli tylko wtedy, gdy jej zawarcie a także ich rodzaj był dla nich wiadomy.

Do powstania rozdzielności majątkowej między małżeństwem może dojść także w ramach orzeczenia sądu, który ustanowi między małżonkami rozdzielność majątkową bądź orzekającego separację małżonków. Kolejną okolicznością pozwalającą na wprowadzenie rozdzielności jest ogłoszenie przez jednego z małżonków upadłości konsumenckiej. Rozdzielność majątkowa może także zostać ustanowiona przez sąd na wniosek wierzyciela jednego z małżonków. Dzieje się tak wtedy, gdy wierzyciel potwierdzi, iż jest to konieczne dla zaspokojenia wszystkich powstałych wierzytelności.

Rodzaje intercyzy

Wspólność majątkowa pomiędzy małżonkami może zostać zmieniona poprzez podpisanie stosownego dokumentu u notariusza. Małżeńska umowa majątkowa, czyli intercyza, pozwala na zmianę wspólności majątkowej na kilka sposobów. Wyróżniamy następujące rodzaje intercyzy:

  • intercyza ograniczająca wspólność majątkową,

  • intercyza całkowicie wyłączająca wspólność majątkową,

  • intercyza rozszerzająca wspólność majątkową,

  • intercyza przywracająca wspólność majątkową.

Ważna informacja jest również taka, że intercyzę można zawierać w dowolnie przez siebie wybranym momencie - zarówno przed jak i po ślubie. Pełny zakres wyłączenia odpowiedzialności za długi współmałżonka działa tylko po ustanowieniu jednej z form rozdzielności majątkowej. Należy zawsze pamiętać o tym, iż intercyza (jak każdy inny akt prawny) nie działa wstecz. Intercyza nie jest również dokumentem ostatecznym - w dowolnym momencie można ją unieważnić.

Majątek osobisty małżonka - co to takiego?

Gdy małżonkowie zdecydowali się na podpisanie rozdzielności majątkowej, każdy z nich posiada osobny majątek osobisty. Nie posiadają wówczas wspólnego majątku. Na majątek osobisty każdego z małżonków składają się wszelkie przedmioty danego małżonka, które zakupiono przed zawarciem dokumentu o rozdzielności majątkowej, połowa udziałów w istniejącym do tej pory majątku wspólnym oraz przedmioty zakupione podczas wspólności majątkowej oraz przed datą jej zawarcia.

Małżeńska wspólność majątkowa - najważniejsze zasady jej funkcjonowania

Jeśli pomiędzy małżonkami funkcjonuje wspólnota majątkowa, to zgodnie z przepisami polskiego prawa wszystkie przedmioty majątkowe, które zostały zakupione w trakcie trwania małżeństwa przez oboje małżonków bądź jednego z nich, od razu stają się częścią wspólnego majątku. Na majątek wspólny składają się wynagrodzenia z tytułu aktywności zawodowej oraz jakiejkolwiek innej aktywności zarobkowej. Z kolei do majątku osobistego każdego z małżonków zalicza się wszystkie przedmioty majątkowe, które zostały przez niego nabyte przed ustanowieniem wspólnoty majątkowej a także przedmioty majątkowe nabyte w drodze dziedziczenia bądź nabyte w zamian za składniki majątku osobistego.

W jaki sposób małżonkowie ze wspólnotą majątkową odpowiadają za długi?

W przypadku, gdy oboje małżonkowie są stronami czynności prawnej, wierzycielowi przysługuje prawo do tego, aby żądać zaspokojenia powstałego w ten sposób długu - dotyczy to zarówno majątku osobistego każdego z małżonków jak i majątku wspólnego. Aby tak się stało, wierzyciel musi uzyskać odpowiedni tytuł wykonawczy, który będzie skierowany przeciwko obojgu małżonkom. Egzekucja będzie wówczas prowadzona z majątku wspólnego oraz majątku osobistego.

Z kolei jeżeli stroną danej czynności prawnej jest wyłącznie jeden z małżonków, jednak czynność ta została dokonana przy zgodzie drugiego małżonka, to wierzyciel także może wyrazić żądanie zaspokojenia powstałego w ten sposób długu z majątku osobistego małżonka oraz wspólnego majątku małżonków. W tej sytuacji wierzyciel do przeprowadzenia egzekucji będzie musiał uzyskać od sądu tytuł wykonawczy skierowany przeciwko obojgu małżonkom, jednak musi on ograniczać się do odpowiedzialności drugiego małżonka do majątku objętego wspólnością majątkową. Aby uzyskać ten tytuł, wierzyciel musi jednak najpierw udowodnić przed sądem, iż długi jednego z małżonków powstały za pełną zgodą drugiego.

Z jeszcze inną sytuacją mamy do czynienia, gdy stroną czynności prawnej jest wyłącznie jeden z małżonków, zaś drugi w ogóle nie wiedział o tym, iż zaciąga on długi. W takich okolicznościach wierzycielowi przysługuje prawo wyłącznie do żądania zaspokojenia długu z majątku osobistego małżonka, który jest dłużnikiem. W żadnym wypadku nie może on jednak zająć majątku ze wspólnoty majątkowej bądź majątku osobistego drugiego z małżonków.

Jeśli dług powstał w związku z prowadzeniem przez jednego z małżonków przedsiębiorstwa, które wchodziło w skład majątku wspólnego małżonków, to wtedy wierzyciel może żądać, aby dług został zaspokojony również z przedmiotów majątkowych, które wchodzą w skład danej firmy. W tych okolicznościach wierzyciel uzyskać musi tytuł wykonawczy od sądu przeciwko obojgu małżonkom, jednak musi on ograniczać się wyłącznie do odpowiedzialności drugiego małżonka. Aby uzyskać tytuł wykonawczy, wierzyciel musi także uzasadnić, że wierzytelność powstała w wyniku prowadzonej przez dłużnika działalności gospodarczej.

Ostatnia z możliwości to sytuacja, w której stroną czynności prawnej jest wyłącznie jeden z małżonków, zaś dokonano jej przed powstaniem wspólności majątkowej bądź gdy wierzytelność wynikająca z czynności prawnej dotyczy wyłącznie majątku osobistego małżonka. W takim przypadku wierzyciel również nie ma prawa sięgać po majątek osobisty drugiego małżonka ani po majątek ze wspólności majątkowej. Może tylko zająć osobisty majątek małżonka-dłużnika. Oznacza to, że w tytule wykonawczym wydanym przez sąd może znaleźć się wezwanie wyłącznie przeciwko małżonkowi-dłużnikowi.

Małżeństwo ze wspólnotą majątkową a odpowiedzialność za długi podatkowe współmałżonka

Wiele osób zastanawia się również nad tym, jak wygląda kwestia zaległych zobowiązań podatkowych współmałżonka. Okazuje się, iż odpowiedzialność z tytułu zobowiązań podatkowych podatnika-dłużnika, który jest we wspólności majątkowej ze swoim współmałżonkiem obejmuje zarówno jego majątek osobisty jak i majątek wspólny. Wyłączenia bądź ograniczenia wspólności majątkowej nie dotyczą jednak tych zobowiązań podatkowych, które powstały przed zawarciem umowy dotyczącej ograniczenia bądź wyłączenia wspólności majątkowej.

Umowa majątkowa pomiędzy małżonkami a odpowiedzialność za długi

Umowa majątkowa, która zmienia zasady klasycznej wspólności majątkowej pomiędzy małżonkami, nie jest żadną przeszkodą ku temu, aby sąd mógł wydać klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika. Nie dotyczy to jednak sytuacji, w której o zawarciu małżeńskiej umowy majątkowej oraz jej rodzaju został poinformowany wierzyciel. Wszystkie osoby prowadzące swoją własną działalność gospodarczą, które zawarły umowy majątkowe ze swoimi małżonkami, są zobowiązane do tego, aby w rejestrze przedsiębiorców zamieścić informacje w tym zakresie. Wtedy wszyscy ich kontrahenci w przyszłości nie będą mogli twierdzić, iż nie mieli pojęcia o ich rozdzielności majątkowej.

Upadłość małżonka, który prowadzi działalność gospodarczą we wspólnocie majątkowej

Jeśli małżonek prowadzący działalność gospodarczą zdecyduje się na ogłoszenie upadłości, wówczas wspólność majątkowa pomiędzy małżonkami zostaje zakończona na mocy prawa w tym samym dniu, w którym ogłoszona została upadłość. Małżonkowi upadłego przysługuje prawo do dochodzenia swoich należności na takich samych prawach jak wszyscy inni wierzyciele. Zgodnie z polskim prawem stosuje się zasadę, która mówi o tym, iż cały majątek wspólny, który powstał w czasie funkcjonowania przedsiębiorstwa prowadzonego przez upadłego małżonka, był nabyty ze środków, które był dochodami tej firmy.

Zupełnie inaczej jest, jeśli wspólność majątkowa była wyłączona umową majątkową małżeńską. Wówczas cały dotychczasowy wspólny majątek małżonków nie trafia do masy upadłościowej. Jest jednak jeden warunek: od daty zawarcia umowy musiały upłynąć minimum dwa lata.

W jaki sposób małżonkowie z rozdzielnością majątkową odpowiadają za długi?

Rozdzielność majątkowa powoduje, że każdy z małżonków we własnym zakresie zarządza swoim majątkiem osobistym. Chodzi tutaj o to, że sam zaciąga wszelkie zobowiązania oraz samodzielnie rozporządza swoim majątkiem. Za wszystkie długi powstałe w wyniku działań prawnych, odpowiada wyłącznie swoim majątkiem osobistym.

Małżeństwo z rozdzielnością majątkową a odpowiedzialność za długi podatkowe współmałżonka

Rozdzielność majątkowa małżonków sprawia, że każdy z małżonków odpowiada wyłącznie za swoje własne zobowiązania podatkowe. Warto jednak wiedzieć, iż nie dotyczy to tych długów podatkowych, które powstały przed podpisaniem dokumentu o rozdzielności majątkowej małżonków.

Upadłość małżonka, który prowadzi działalność gospodarczą w rozdzielności majątkowej

Gdy jeden z małżonków prowadzący działalność gospodarczą ogłosi upadłość, w masie upadłościowej znajduje się wówczas wyłącznie jego majątek osobisty. Nie dotyczy to jednak sytuacji, w której umowa o rozdzielności powstała wcześniej niż dwa lata przed ogłoszeniem upadłości.

Komentarze

Twój adres e-mail nie będzie widoczny na stronie. Gdy ktoś odpowie na Twój komentarz otrzymasz mailowe powiadomienie. Wypełnienie tego pola jest opcjonalne
Ewelina
11.02.2021

Dziękuję za odpowiedź, ale powiem szczerze, że myślałam, że skoro nie chodzi o zadba pożyczkę, kredyt itd. i ja niczego nie podpisywałam, to są z reguły mandaty za przejazd bez biletu to też odpowiadam za te długi?

Ewelina
10.02.2021

Witam, co zrobić w sytuacji, gdy mąż przebywa w areszcie i nie ma możliwości spłaty długow, które są z reguły z tytułu jazdy MZK lub PKP bez biletu, czy ja odpowiadam za tego typu zobowiązania?

17bankow.com:

Dzień dobry, jeżeli nie mają Państwo intercyzy, to Pani również odpowiada za długi męża.

Gosia69
31.01.2021

US ma informację, że mąż ma dług. Ale jest to dług podobno przedawniony i niewątpliwie od skupującego długi. Czy w ogóle długi się przedawniają? Od lat nie dostał żadnego pisma żadnej informacji. Nie wiem co to jest. Nie widnieje to jako zajęcie w US tylko jakby obok. Czy emerytura może zostać zajęta?

17bankow.com:

Ustawa o przedawnieniu, która otrzymała poprawki w 2018 roku mówi, że przedawniają się one po 6 latach.

Bożka
08.01.2021

Witam, Mąż zaciągnął kredyt bez mojej zgody ok 18lat temu. Po jakimś czasie przestał spłacać raty z powody utraty pracy a kolejne zatrudnienia miał na najniższa krajowa. Sprawa trafiła do komornika ale w związku z tym że mąż nie miał majątku to sprawa ucichła. Około 10 lat temu podpisaliśmy rozdzielność majątkowa u notariusza i teraz chciałabym kupić mieszkanie od Urzędu Miasta gdzie oboje jesteśmy zameldowani. Czy jest ryzyko że mino rozdzielności majątkowej i tym, że tylko ja będę właścicielka zostanie zabrane mi mieszkanie na poczet długów męża?

17bankow.com:

Jeżeli dług powstał w momencie, kiedy byli już Państwo małżeństwem, a nie było rozdzielności majątkowej, to za długi odbierają oboje małżonkowie.

Sara
05.01.2021

Mąż zaciągnął kredyt przed ślubem gdy jeszcze się nie znaliśmy... czy teraz po ślubie mnie również dotyczy ten kredyt czy komornik może cos mi zabrać? Nie mamy intercyzy czy w tym przypadku watro było by ją zawrzeć? Czy jestem odpowiedzialna za długi męża sprzed ślubu?

17bankow.com:

Jeżeli chodzi o długi, które zostały zaciągnięte przed zawarciem małżeństwa - to odpowiadania za nie tylko i wyłącznie osoba która je zaciągnęła, nie dotyczą one współmałżonka nawet jeżeli nie została zawarta rozdzielność majątkowa.

Powiązane artykuły

Koszty komornicze - koszty egzekucji komorniczej, koszty egzekucyjne
Poradniki 04.03.2021

Koszty komornicze - koszty egzekucji komorniczej, koszty egzekucyjne

Jeśli czeka cię egzekucja komornicza, musisz mieć na uwadze dodatkowe wydatki, które pokryją koszty komornicze. Sprawdź, ile wynoszą opłaty komornicze zależnie od formy egzekucji długu. 

Zobacz więcej
Co to jest REGON? REGON online. Weryfikacja PESEL
Poradniki 01.03.2021

Co to jest REGON? REGON online. Weryfikacja PESEL

Dzięki bazie REGON możemy również zweryfikować, od jak dawna dana firma funkcjonuje na rynku oraz jaki jest status danej działalności gospodarczej. Wyróżniamy trzy podstawowe stany: działalność czynna, zawieszona lub zakończona.

Zobacz więcej
Najniższa emerytura w Polsce 2021. Emerytury w Polsce. Waloryzacja 2021
Poradniki 18.02.2021

Najniższa emerytura w Polsce 2021. Emerytury w Polsce. Waloryzacja 2021

Najniższa emerytura polaków niestety nie prezentuje się korzystnie. Świadczenie jest wyjątkowo niskie, a seniorzy, którzy żyją z takich emerytur, często muszą korzystać z pomocy finansowej najbliższych, banków a nawet...

Zobacz więcej
Saldo konta - co to jest saldo? Saldo konta a dostępne środki
Poradniki 15.02.2021

Saldo konta - co to jest saldo? Saldo konta a dostępne środki

Saldo konta, dostępne środki, saldo debetowe, co dokładnie musisz wiedzieć o tych pojęciach, które są ważne dla każdego klienta banku? Przekonaj się, jak ocenić rzeczywisty stan swojego konta osobistego.

Zobacz więcej
Kwota wolna od zajęcia 2021 - zajęcia komornicze
Poradniki 11.02.2021

Kwota wolna od zajęcia 2021 - zajęcia komornicze

Czym jest kwota wolna od zajęcia? Ile w 2021 roku wynosi kwota wolna od zajęcia komorniczego? Jak przebiega zajęcie wynagrodzenia? Czy zarabiając najniższą krajową, musisz obawiać się zajęcia komorniczego?

Zobacz więcej
Cesja wierzytelności - sprzedaż wierzytelności
Poradniki 08.02.2021

Cesja wierzytelności - sprzedaż wierzytelności

Na czym dokładnie polega cesja wierzytelności? Kiedy można z niej korzystać? Które akty prawne dokładnie definiują cesję wierzytelności? Na wszystkie te pytania odpowiadamy w najnowszym artykule.

Zobacz więcej