8 min. czytania

Jak uchronić się przed długami współmałżonka?

Zaktualizowano: 2022-11-07 09:06
Opublikowano: 2020-01-22 09:00
Średnia ocena: 5,90/6 Głosów: 31
Jak uchronić się przed długami współmałżonka?

Długi współmałżonka mogą zaskoczyć – czasem kredyty zaciągane bez wiedzy partnera lub partnerki urastają do ogromnych kwot, a wtedy pojawiają się problemy. Intercyza a długi – kiedy ponosimy odpowiedzialność za zobowiązania małżonka? Jak uchronić się przed długami, których sami nie zaciągnęliśmy? Przedstawiamy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania!

Chociaż teoretycznie w małżeństwie powinniśmy dzielić się wszystkimi sprawami, to praktyka pokazuje, że wiele osób decyduje się na zaciągnięcie zobowiązania bez wiedzy drugiej strony.

Niezależnie od tego, czy jest to niespłacony kredyt gotówkowy, czy zobowiązanie wynikające z innych źródeł, warto wiedzieć, w jaki sposób odpowiada się za długi współmałżonka. Kiedy można tego uniknąć? Czy warto podpisywać intercyzę?

Długi współmałżonka a wspólnota majątkowa

Większość polskich małżeństw w momencie ślubu automatycznie, z mocy ustawy, tworzy tzw. wspólnotę majątkową, która oznacza, że przedmioty majątkowe nabyte w trakcie trwania związku są wspólne.

Para od tej pory posiada majątek wspólny, ale każdy z małżonków ma również prawo do majątku osobistego, w skład którego wchodzą przedmioty nabyte przed zawarciem związku małżeńskiego oraz inne, np. nabyte w spadku.

Okazuje się zatem, że po ślubie para posiada aż trzy masy majątkowe – wspólną i dwie osobiste.

Kliknij i przeczytaj: Jak spłacić długi komornicze? Kredyt konsolidacyjny z komornikiem

Czy w takiej sytuacji długi męża przechodzą na żonę? Nawet jeśli między partnerami panuje ustrój wspólności majątkowej, to nie zawsze odpowiedzialność za zobowiązania będzie ponosić również druga strona.

Chodzi tu przede wszystkim o kredyty, pożyczki czy inne zadłużenia, które zaciąga tylko jedna osoba – bez wiedzy i zgody współmałżonka. Kodeks rodzinny i opiekuńczy reguluje, że małżonkowie odpowiadają solidarnie za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokojenia zwykłych potrzeb rodziny.

Czy komornik może zająć mieszkanie żony za długi męża? Jeśli żona nie wiedziała o długu, a zobowiązanie nie było zaciągnięte na pokrycie zwykłych potrzeb rodziny, to nie może tego zrobić.

Zgodnie z prawem zajęcie komornicze nie może obejmować ani majątku osobistego żony, ani całości wspólnego majątku. Jeśli wierzyciel będzie chciał dochodzić roszczeń z majątku wspólnego, musi dowieść, że druga strona wiedziała o zobowiązaniu. Natomiast majątek osobisty małżonka będzie niejako „nietykalny”.

Rozdzielność majątkowa a długi współmałżonka

Jak ustrzec się odpowiedzialności za zobowiązania? Czy po rozdzielności majątkowej odpowiadam za długi męża? Czym jest rozdzielność majątkowa i czy komornik może zająć majątek osobisty partnera?

Przy powstaniu rozdzielności majątkowej małżonkowie dysponują odrębnymi, osobistymi majątkami, nie powstaje natomiast ich wspólny majątek. Każdy z małżonków zachowuje majątek nabyty przed ślubem oraz nabyty po zawarciu związku, a do tego zarządza nim samodzielnie.

Rozdzielność majątkową można ustanowić przed notariuszem lub sądem. Sąd może ustanowić rozdzielność przymusowo, np. na wniosek wierzyciela, który uprawdopodobni, że zaspokojenie długu wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków.

Wyróżniamy również rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków, którego dokonuje się w momencie ustania ustroju, np. wskutek rozwodu.

Odpowiedzialność za długi małżonka przy rozdzielności majątkowej w zasadzie nie istnieje. Są oczywiście drobne wyjątki, jednak o nich wspomnimy szerzej w następnym akapicie.

Jako negatywne skutki rozdzielności majątkowej można wymienić brak możliwości wspólnego rozliczania się podatkowego, co ma znaczenie w przypadku małżonków o dużych dysproporcjach w zarobkach.

Osobna kwestia to rozdzielność majątkowa a długi podatkowe – w tym przypadku intercyza ogranicza odpowiedzialność drugiej strony za zobowiązania powstałe po zawarciu umowy majątkowej.

To może Cię zainteresować: Gdzie założyć konto bez komornika? Jakiego konta bankowego nie zajmie komornik?

Kiedy rozdzielność majątkowa nie chroni przed długami współmałżonka

Niezależnie od tego, czy między małżonkami panuje wspólność, czy rozdzielność majątkowa, oboje odpowiadają za długi zaciągnięte przez partnera, jeżeli zobowiązanie służy pokryciu zwykłych potrzeb rodziny. Zaliczamy do nich takie wydatki jak:

  • koszty utrzymania domu (rachunki, czynsz),
  • zakup odzieży,
  • koszty leczenia i zakup leków,
  • zakup żywności,
  • zaopatrzenie w opał itp.

Okazuje się zatem, że nawet gdy małżonkowie zdecydują się na intercyzę, to będą ponosić solidarną odpowiedzialność za zobowiązania zaciągane przez jedną stronę.

Jeśli mąż bez wiedzy i zgody żony pożyczył pieniądze z parabanku na zakup węgla na zimę lub pokrycie kosztów leczenia, to żona może zostać pociągnięta do spłaty zadłużenia.

Długi współmałżonka a zawarcie intercyzy

Intercyza to małżeńska umowa majątkowa zawierana między małżonkami lub osobami chcącymi wstąpić w związek małżeński. Na jej podstawie powstaje odmienny niż ustawowy ustrój majątkowy.

Intercyza ma formę aktu notarialnego i jest sporządzana przez notariusza. Wyróżniamy:

  • umowę wyłączającą wspólność majątkową,
  • umowę rozszerzającą wspólność majątkową,
  • umowę ograniczającą wspólność majątkową,
  • umowę przywracającą wspólność majątkową.

Jak widzimy, na podstawie umowy można całkowicie znieść wspólność majątkową między małżonkami, ograniczyć ją, rozszerzyć lub przywrócić.

Intercyza przedmałżeńska pomaga chronić strony małżeństwa przed odpowiedzialnością za zobowiązania partnera. Warto się na nią zdecydować, np. w sytuacji, gdy mąż/żona prowadzą działalność gospodarczą, a ryzyko popadnięcia w długi jest wysokie.

Rozdzielność majątkowa nie ma natomiast znaczenia, gdy długi zaciągane były przed ślubem – wówczas za zobowiązania i tak odpowiada własnym majątkiem osoba, która je zaciągnęła.

Jak sprawdzić zadłużenie współmałżonka?

Informacje o zadłużeniu są traktowane jako dane poufne i chronione prawnie – niezależnie od tego, czy między stronami panuje wspólność, czy rozdzielność majątkowa.

Długi męża (lub żony) nie będą mogą być omawiane na forum publicznym, a zatem uzyskanie informacji o rodzaju i wysokości zobowiązania będzie bardzo trudne. Bank nie może podać takich danych, bo zwyczajnie złamie prawo.

Informacji nie uzyskamy również w rejestrach dłużników czy Biurze Informacji Kredytowej. Nie polecamy również przeszukiwania rzeczy osobistych małżonka. Jedynym wyjściem może być szczera rozmowa.

Dziedziczenie długów a rozdzielność majątkowa

Rozdzielność majątkowa a długi po śmierci – czy intercyza chroni przed dziedziczeniem zadłużenia? Jak się okazuje, umowa majątkowa nie wpływa na prawo do dziedziczenia. Jeśli spadkodawca nie pozostawił po sobie testamentu, to dziedziczenie następuje z mocy ustawy.

W pierwszej kolejności po zmarłym dziedziczą dzieci oraz małżonek – dotyczy to zarówno aktywów, czyli majątku spadkodawcy, jak i pasywów – długów oraz innych zobowiązań. Małżonek zmarłego może zatem zdecydować, czy przyjmuje, czy odrzuca spadek.

Kliknij i sprawdź: Kto spłaca kredyt po zmarłej osobie? Kiedy możliwe jest umorzenie kredytu po śmierci kredytobiorcy?

Jak uchronić się przed długami współmałżonka?

Najskuteczniejsze sposoby na uniknięcie odpowiedzialności za zobowiązania małżonka:

  •  Podpisanie intercyzy przed ślubem – pozwala uniknąć wielu problemów w przyszłości. W wyniku zawarcia umowy nie powstaje wspólny majątek, tylko dwa odrębne majątki każdego z małżonków, a ewentualni wierzyciele mogą zaspokoić roszczenie jedynie z:
    • majątku osobistego dłużnika,
    • wynagrodzenia za pracę lub innych dochodów dłużnika,
    • przedmiotów wchodzących w skład przedsiębiorstwa prowadzonego przez dłużnika.
  • Zniesienie wspólnoty majątkowej po ślubie – może nastąpić w każdym momencie trwania małżeństwa. Skutkuje tylko wobec zobowiązań powstałych po ustaleniu rozdzielności majątkowej.

Warto wiedzieć: Jak działają firmy oddłużeniowe i czy są bezpiecznie?

Kiedy warto zdecydować się na rozdzielność majątkową?

Jak już wspomnieliśmy, rozdzielność majątkowa nie wpływa na odpowiedzialność za wcześniejsze długi – w takiej sytuacji dłużnik musi i tak spłacić zobowiązanie z własnego majątku, niezależnie od tego, czy intercyza jest podpisana przed ślubem, czy rozdzielność majątkową utworzono w trakcie małżeństwa.

Na podpisanie intercyzy warto zdecydować się przede wszystkim w celu uniknięcia problemów z podziałem majątku przy rozwodzie. Umowa majątkowa zdecydowanie przyspiesza formalności sądowe.

Intercyza chroni również przed egzekucją składników majątku małżonka osoby zadłużonej – daje pewność, że komornik nie zajmie przedmiotów należących do majątku osobistego małżonka.

Komentarze

Powiązane artykuły

ZUS waloryzacja emerytur i rent w 2023 roku
Porady
17.11.2022

ZUS waloryzacja emerytur i rent w 2023 roku

Waloryzacja emerytur w 2022 roku sprawiła, że świadczenie zostało podniesione do kwoty 1338,44 zł brutto. Emeryci dzięki zmianie odczuli zauważalną poprawę swoich finansów. Czy nowy rok przyniesie w tej sprawie kolejne zmiany? Jak będzie wyglądać waloryzacja emerytur 2023? Sprawdźmy.
Zobacz więcej
4 min. czytania
Jak poprawić płynność finansową
Porady
02.11.2022

Jak poprawić płynność finansową?

...obecnie prawdziwa plaga. Jak poprawić kondycję firmy i utrzymać płynność finansową? W takiej sytuacji niektórzy przedsiębiorcy sięgają po kredyt gotówkowy, inni korzystają z faktoringu, kolejni starają się zoptymalizować koszty poprzez leasing. Według ekonomistów bieżąca płynność finansowa...

Zobacz więcej
8 min. czytania
Ile wynosi kwota wolna od zajęcia komorniczego w 2022 roku?
Porady
17.10.2022

Ile wynosi kwota wolna od zajęcia komorniczego w 2022 roku?

...roku. Jakie prawa ma dłużnik? Postępowanie egzekucyjne ma na celu zaspokojenie roszczeń wierzyciela, np. odzyskanie zaległych środków, które wynikają z wystawionych faktur, zaciągniętego kredytu gotówkowego czy niespłaconych rachunków. Okazuje się jednak, że komornik nie może ściągnąć wszystkich środków, jakie dłużnik ma na koncie – prawo reguluje, ile powinien pozostawić. Kwota wolna od...

Zobacz więcej
9 min. czytania
Kiedy żyrant nie musi spłacać długu?
11.10.2022

Kiedy żyrant nie musi spłacać długu?

...– można wówczas liczyć na pokrycie całości zobowiązania lub jego części. Więcej informacji: Na czym polega i ile kosztuje ubezpieczenie kredytu hipotecznego? Żyrant nie musi też spłacać całości zadłużenia – wystarczy, że w umowie poręczenia zostanie określone, że odpowiada tylko za spłatę...

Zobacz więcej
7 min. czytania
Ile kosztuje i jak otrzymać kredyt studencki 2022/2023?
Porady
28.09.2022

Ile kosztuje i jak otrzymać kredyt studencki 2022/2023?

...kredyt studencki często uznawany jest za najtańsze zadłużenie dostępne na rynku finansowym i w tych obserwacjach nie ma wiele przesady. Od 2019 roku możliwe jest składanie wniosku o kredyt studencki online, co stanowi duże ułatwienie dla wszystkich studentów i doktorantów, którzy chcieliby go uzyskać. To atrakcyjniejsza opcja wyboru od kredytu gotówkowego, który co prawda...

Zobacz więcej
19 min. czytania
Kiedy dochodzi do przedawnienia kredytu lub pożyczki?
Porady
21.09.2022

Kiedy dochodzi do przedawnienia kredytu lub pożyczki?

...regulować bieżące należności. Wnioskując o kredyt hipoteczny, kredyt gotówkowy, czy choćby o pożyczkę w parabanku, masz świadomość, że...

...coraz trudniej nam regulować bieżące należności. Wnioskując o kredyt hipoteczny, kredyt gotówkowy, czy choćby o pożyczkę w parabanku, masz...

Zobacz więcej
10 min. czytania