11 min. czytania

Rozdzielność majątkowa a długi - odpowiedzialność za małżonka

Zaktualizowano: 2021-05-17 13:57
Opublikowano: 2020-01-22 09:00
Średnia ocena: 5,90/6 Głosów: 31
Rozdzielność majątkowa a długi - odpowiedzialność za małżonka

Rozdzielność majątkowa, czyli intercyza dla wielu osób jest bardzo dobrym rozwiązaniem. Interzyca gwarantuje znacznie większe zabezpieczenie przed długami małżonka. Okazuje się jednak, że posiadanie wspólnego majątku z małżonkiem ma także całkiem sporo zalet. Jaka dokładnie jest odpowiedzialność za zadłużonego małżonka? Na to oraz wiele innych pytań odpowiadamy w dzisiejszym artykule.

W jaki sposób małżonkowie odpowiadają za swoje długi?

Warto wiedzieć, iż razem z zawarciem małżeństwa pomiędzy małżonkami powstaje małżeńska wspólnota majątkowa. Istnieje jednak inne rozwiązanie. Mianowicie, małżonkowie mogą za pomocą specjalnego aktu notarialnego małżeńską wspólnotę majątkową rozszerzyć bądź ograniczyć. Wiele małżeństw decyduje się również na ustanowienie rozdzielności majątkowej. Umowa odnośnie majątku małżeńskiego jest skuteczna wobec wszystkich wierzycieli tylko wtedy, gdy jej zawarcie a także ich rodzaj był dla nich wiadomy.

Do powstania rozdzielności majątkowej między małżeństwem może dojść także w ramach orzeczenia sądu, który ustanowi między małżonkami rozdzielność majątkową bądź orzekającego separację małżonków. Kolejną okolicznością pozwalającą na wprowadzenie rozdzielności jest ogłoszenie przez jednego z małżonków upadłości konsumenckiej. Rozdzielność majątkowa może także zostać ustanowiona przez sąd na wniosek wierzyciela jednego z małżonków. Dzieje się tak wtedy, gdy wierzyciel potwierdzi, iż jest to konieczne dla zaspokojenia wszystkich powstałych wierzytelności.

Sprawdź tytaj: Czy rozdzielność majątkowa jest przeszkodą w momencie wnioskowania o kredyt?

Rodzaje intercyzy

Wspólność majątkowa pomiędzy małżonkami może zostać zmieniona poprzez podpisanie stosownego dokumentu u notariusza. Małżeńska umowa majątkowa, czyli intercyza, pozwala na zmianę wspólności majątkowej na kilka sposobów. Wyróżniamy następujące rodzaje intercyzy:

  • intercyza ograniczająca wspólność majątkową,

  • intercyza całkowicie wyłączająca wspólność majątkową,

  • intercyza rozszerzająca wspólność majątkową,

  • intercyza przywracająca wspólność majątkową.

Ważna informacja jest również taka, że intercyzę można zawierać w dowolnie przez siebie wybranym momencie - zarówno przed jak i po ślubie. Pełny zakres wyłączenia odpowiedzialności za długi współmałżonka działa tylko po ustanowieniu jednej z form rozdzielności majątkowej. Należy zawsze pamiętać o tym, iż intercyza (jak każdy inny akt prawny) nie działa wstecz. Intercyza nie jest również dokumentem ostatecznym - w dowolnym momencie można ją unieważnić.

Majątek osobisty małżonka - co to takiego?

Gdy małżonkowie zdecydowali się na podpisanie rozdzielności majątkowej, każdy z nich posiada osobny majątek osobisty. Nie posiadają wówczas wspólnego majątku. Na majątek osobisty każdego z małżonków składają się wszelkie przedmioty danego małżonka, które zakupiono przed zawarciem dokumentu o rozdzielności majątkowej, połowa udziałów w istniejącym do tej pory majątku wspólnym oraz przedmioty zakupione podczas wspólności majątkowej oraz przed datą jej zawarcia.

Małżeńska wspólność majątkowa - najważniejsze zasady jej funkcjonowania

Jeśli pomiędzy małżonkami funkcjonuje wspólnota majątkowa, to zgodnie z przepisami polskiego prawa wszystkie przedmioty majątkowe, które zostały zakupione w trakcie trwania małżeństwa przez oboje małżonków bądź jednego z nich, od razu stają się częścią wspólnego majątku. Na majątek wspólny składają się wynagrodzenia z tytułu aktywności zawodowej oraz jakiejkolwiek innej aktywności zarobkowej. Z kolei do majątku osobistego każdego z małżonków zalicza się wszystkie przedmioty majątkowe, które zostały przez niego nabyte przed ustanowieniem wspólnoty majątkowej a także przedmioty majątkowe nabyte w drodze dziedziczenia bądź nabyte w zamian za składniki majątku osobistego.

W jaki sposób małżonkowie ze wspólnotą majątkową odpowiadają za długi?

W przypadku, gdy oboje małżonkowie są stronami czynności prawnej, wierzycielowi przysługuje prawo do tego, aby żądać zaspokojenia powstałego w ten sposób długu - dotyczy to zarówno majątku osobistego każdego z małżonków jak i majątku wspólnego. Aby tak się stało, wierzyciel musi uzyskać odpowiedni tytuł wykonawczy, który będzie skierowany przeciwko obojgu małżonkom. Egzekucja będzie wówczas prowadzona z majątku wspólnego oraz majątku osobistego.

Sprawdź, ile wynoszą koszty komorniczne!

Z kolei jeżeli stroną danej czynności prawnej jest wyłącznie jeden z małżonków, jednak czynność ta została dokonana przy zgodzie drugiego małżonka, to wierzyciel także może wyrazić żądanie zaspokojenia powstałego w ten sposób długu z majątku osobistego małżonka oraz wspólnego majątku małżonków. W tej sytuacji wierzyciel do przeprowadzenia egzekucji będzie musiał uzyskać od sądu tytuł wykonawczy skierowany przeciwko obojgu małżonkom, jednak musi on ograniczać się do odpowiedzialności drugiego małżonka do majątku objętego wspólnością majątkową. Aby uzyskać ten tytuł, wierzyciel musi jednak najpierw udowodnić przed sądem, iż długi jednego z małżonków powstały za pełną zgodą drugiego.

Z jeszcze inną sytuacją mamy do czynienia, gdy stroną czynności prawnej jest wyłącznie jeden z małżonków, zaś drugi w ogóle nie wiedział o tym, iż zaciąga on długi. W takich okolicznościach wierzycielowi przysługuje prawo wyłącznie do żądania zaspokojenia długu z majątku osobistego małżonka, który jest dłużnikiem. W żadnym wypadku nie może on jednak zająć majątku ze wspólnoty majątkowej bądź majątku osobistego drugiego z małżonków.

Jeśli dług powstał w związku z prowadzeniem przez jednego z małżonków przedsiębiorstwa, które wchodziło w skład majątku wspólnego małżonków, to wtedy wierzyciel może żądać, aby dług został zaspokojony również z przedmiotów majątkowych, które wchodzą w skład danej firmy. W tych okolicznościach wierzyciel uzyskać musi tytuł wykonawczy od sądu przeciwko obojgu małżonkom, jednak musi on ograniczać się wyłącznie do odpowiedzialności drugiego małżonka. Aby uzyskać tytuł wykonawczy, wierzyciel musi także uzasadnić, że wierzytelność powstała w wyniku prowadzonej przez dłużnika działalności gospodarczej.

Ostatnia z możliwości to sytuacja, w której stroną czynności prawnej jest wyłącznie jeden z małżonków, zaś dokonano jej przed powstaniem wspólności majątkowej bądź gdy wierzytelność wynikająca z czynności prawnej dotyczy wyłącznie majątku osobistego małżonka. W takim przypadku wierzyciel również nie ma prawa sięgać po majątek osobisty drugiego małżonka ani po majątek ze wspólności majątkowej. Może tylko zająć osobisty majątek małżonka-dłużnika. Oznacza to, że w tytule wykonawczym wydanym przez sąd może znaleźć się wezwanie wyłącznie przeciwko małżonkowi-dłużnikowi.

Naszych czytelników zachęcamy także do sprawdzenia, czym jest sprzedaż wierzytelności.

Małżeństwo ze wspólnotą majątkową a odpowiedzialność za długi podatkowe współmałżonka

Wiele osób zastanawia się również nad tym, jak wygląda kwestia zaległych zobowiązań podatkowych współmałżonka. Okazuje się, iż odpowiedzialność z tytułu zobowiązań podatkowych podatnika-dłużnika, który jest we wspólności majątkowej ze swoim współmałżonkiem obejmuje zarówno jego majątek osobisty jak i majątek wspólny. Wyłączenia bądź ograniczenia wspólności majątkowej nie dotyczą jednak tych zobowiązań podatkowych, które powstały przed zawarciem umowy dotyczącej ograniczenia bądź wyłączenia wspólności majątkowej.

Umowa majątkowa pomiędzy małżonkami a odpowiedzialność za długi

Umowa majątkowa, która zmienia zasady klasycznej wspólności majątkowej pomiędzy małżonkami, nie jest żadną przeszkodą ku temu, aby sąd mógł wydać klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika. Nie dotyczy to jednak sytuacji, w której o zawarciu małżeńskiej umowy majątkowej oraz jej rodzaju został poinformowany wierzyciel. Wszystkie osoby prowadzące swoją własną działalność gospodarczą, które zawarły umowy majątkowe ze swoimi małżonkami, są zobowiązane do tego, aby w rejestrze przedsiębiorców zamieścić informacje w tym zakresie. Wtedy wszyscy ich kontrahenci w przyszłości nie będą mogli twierdzić, iż nie mieli pojęcia o ich rozdzielności majątkowej.

Upadłość małżonka, który prowadzi działalność gospodarczą we wspólnocie majątkowej

Jeśli małżonek prowadzący działalność gospodarczą zdecyduje się na ogłoszenie upadłości, wówczas wspólność majątkowa pomiędzy małżonkami zostaje zakończona na mocy prawa w tym samym dniu, w którym ogłoszona została upadłość. Małżonkowi upadłego przysługuje prawo do dochodzenia swoich należności na takich samych prawach jak wszyscy inni wierzyciele. Zgodnie z polskim prawem stosuje się zasadę, która mówi o tym, iż cały majątek wspólny, który powstał w czasie funkcjonowania przedsiębiorstwa prowadzonego przez upadłego małżonka, był nabyty ze środków, które był dochodami tej firmy.

Zupełnie inaczej jest, jeśli wspólność majątkowa była wyłączona umową majątkową małżeńską. Wówczas cały dotychczasowy wspólny majątek małżonków nie trafia do masy upadłościowej. Jest jednak jeden warunek: od daty zawarcia umowy musiały upłynąć minimum dwa lata.

Czy prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą, możesz wnioskować o kredyt gotówkowy?

W jaki sposób małżonkowie z rozdzielnością majątkową odpowiadają za długi?

Rozdzielność majątkowa powoduje, że każdy z małżonków we własnym zakresie zarządza swoim majątkiem osobistym. Chodzi tutaj o to, że sam zaciąga wszelkie zobowiązania oraz samodzielnie rozporządza swoim majątkiem. Za wszystkie długi powstałe w wyniku działań prawnych, odpowiada wyłącznie swoim majątkiem osobistym.

Małżeństwo z rozdzielnością majątkową a odpowiedzialność za długi podatkowe współmałżonka

Rozdzielność majątkowa małżonków sprawia, że każdy z małżonków odpowiada wyłącznie za swoje własne zobowiązania podatkowe. Warto jednak wiedzieć, iż nie dotyczy to tych długów podatkowych, które powstały przed podpisaniem dokumentu o rozdzielności majątkowej małżonków.

Upadłość małżonka, który prowadzi działalność gospodarczą w rozdzielności majątkowej

Gdy jeden z małżonków prowadzący działalność gospodarczą ogłosi upadłość, w masie upadłościowej znajduje się wówczas wyłącznie jego majątek osobisty. Nie dotyczy to jednak sytuacji, w której umowa o rozdzielności powstała wcześniej niż dwa lata przed ogłoszeniem upadłości.

Komentarze

Powiązane artykuły

Co to jest inflacja - najważniejsze informacje
Porady
21.01.2022

Co to jest inflacja? Definicja i najważniejsze informacje

Inflacja to proces wzrostu cen, o którym głośno było w całym 2021 roku. Na skutek inflacji siła nabywcza pieniądza spada, dlatego dotyka ona każdego. Najbardziej ciąży osobom o stosunkowo niewielkich zarobkach, ale tracą na niej również przedsiębiorcy. Czym jest inflacja? Sprawdź, jak duża jest inflacja w Polsce!
Zobacz więcej
10 min. czytania
Działalność nierejestrowana
Porady
19.01.2022

Działalność nierejestrowana. Jak ją założyć i jak wygląda kwestia ZUSu?

Działalność nierejestrowana jest sposobem na wypróbowanie pomysłu biznesowego bez konieczności opłacania wysokich składek na ubezpieczenie. Możesz ją prowadzić do osiągnięcia określonego limitu przychodów. Czy warto brać tę formę działalności pod uwagę? Sprawdź, jakie są mocne i słabe strony działalności nierejestrowanej!
Zobacz więcej
9 min. czytania
Co to podatek liniowy i dla kogo jest przeznaczony?
Porady
03.01.2022

Co to podatek liniowy i dla kogo jest przeznaczony? Podatek liniowy a Nowy Ład

Podatek liniowy to jedna z kilku form opodatkowania działalności gospodarczej w Polsce. Dzięki temu, że stawki obowiązkowej daniny nie są zależne od wysokości zarobków przedsiębiorcy, ten rodzaj podatku cieszy się dużą popularnością. Nowy Ład, który wejdzie w życie z początkiem 2022 roku, mocno wpłynie na jej atrakcyjność. Sprawdź, co się zmieni.
Zobacz więcej
13 min. czytania
Czym jest zasiłek rodzinny? Jak wypełnić wniosek o zasiłek rodzinny?
Porady
23.12.2021

Czym jest zasiłek rodzinny i komu przysługuje? Jak wypełnić wniosek o zasiłek rodzinny?

...z wychowaniem pociech. Gdy przyjdzie gorszy czas, takie osoby próbują łatać domowy budżet, zapożyczając się u bliskich lub biorąc kredyt gotówkowy. Zamiast od razu robić długi, najpierw warto zainteresować się pomocą od państwa, jaka przysługuje rodzinom z dziećmi w trudnej sytuacji...

Zobacz więcej
14 min. czytania
Co to jest upadłość konsumencka? Konsekwencje, warunki, wniosek
Porady
17.12.2021

Co to jest upadłość konsumencka? Konsekwencje, warunki, wniosek

...nie możesz już liczyć na zaciągnięcie nawet szybkich kredytów gotówkowych. Po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej nie będziesz już mieć...

...masz problemy finansowe, na przykład od dawna nie możesz spłacić kredytu hipotecznego a może zalegasz ze spłatą nawet kilku kredytów...

Zobacz więcej
14 min. czytania
Jak działa karta kredytowa? Czy warto z niej korzystać?
Porady
14.12.2021

Czym jest i jak działa karta kredytowa? Sprawdź czy warto zdecydować się na kartę kredytową

...czy niespodziewanych wydatków. Można choćby zaciągnąć zwykły kredyt gotówkowy na dowolny cel albo zamiast kredytu założyć kartę kredytową...

...zacznijmy od początku, czyli od wyjaśnienia, co to jest karta kredytowa. Karta kredytowa jest typem karty płatniczej, która wydawana jest...

Zobacz więcej
14 min. czytania