× Informujemy, że w związku z wejściem w życie RODO zmodyfikowaliśmy naszą politykę prywatności

Kiedy kredyt się przedawnia?

Opublikowano: 11.01.2020 08:00
Średnia ocena: 5,55/6 Głosów: 11

Przedawnienie kredytu można więc określić jako utratę uprawnienia do żądania od kredytobiorcy spłaty kredytu z uwagi na upływ czasu. W terminologii prawniczej przedawnieniu ulega roszczenie. W potocznym języku mówi się o przedawnieniu kredytu.

Każdy kredytobiorca zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz postanowieniami umowy zobowiązany jest do spłaty zobowiązania wraz z dodatkowymi kosztami, jakie umowa przewiduje. Dług wobec instytucji finansowej, w której konsument zaciągnął kredyt powinien zostać uregulowany w terminie, jaki określa umowa bądź dołączony do niej harmonogram spłaty kredytu. Niedotrzymanie ostatecznego terminu zwrotu środków finansowych pociąga określone konsekwencje, w tym doliczania odsetek ustawowych. Kredytobiorca w niektórych przypadkach może jednak uniknąć spłaty. Podpowiadamy, kiedy kredyt się przedawnia i zdradzamy, w jaki sposób liczyć termin przedawnienia. 

Czy kredyt ulega przedawnieniu? Co to jest przedawnienie kredytu?

Mimo pozytywnej oceny sytuacji finansowej konsumenta i decyzji o udzieleniu mu kredytu, jego zdolność do uregulowania zobowiązania wobec instytucji finansowej może ulec zachwianiu. Utrata płynności finansowej kredytobiorcy, zwłaszcza jeśli do kredytu nie zostało wykupione ubezpieczenie, może skutkować problemami z terminowym opłaceniem rat. Ze względu na niespłacane przez konsumenta zobowiązanie instytucja finansowa zyskuje uprawnienie do żądania od niego świadczenia, a w tym przypadku spłaty zaciągniętego przez niego kredytu. To uprawnienie w języku prawniczym określane jest mianem roszczenia. O roszczeniach majątkowych traktują przepisy Kodeksu cywilnego. Zgodnie z treścią art. 117 mogą ulec one przedawnieniu. Przedawnienie kredytu można więc określić jako utratę uprawnienia do żądania od kredytobiorcy spłaty kredytu z uwagi na upływ czasu. W terminologii prawniczej przedawnieniu ulega roszczenie. W potocznym języku mówi się o przedawnieniu kredytu. Z punktu widzenia konsumenta przedawnienie kredytu oznacza możliwość uchylenia się od zaspokojenia roszczenia wierzyciela, która zostaje przewidziana po upływie określonego przepisami terminu. 

Terminy w obliczeniu przedawnienia kredytu

Terminy przedawnienia określone są postanowieniami Kodeksu cywilnego w art. 118. Jako że kredytu udziela instytucja finansowa, a zatem przedsiębiorca, a nie osoba fizyczna, to należy przyjąć, że jego przedawnienie następuje wraz z upływem 3 lat od dnia wymagalności. Gdyby pożyczkodawcą była osoba fizyczna, wówczas przedawnienie roszczenia dotyczącego spłaty pożyczki wynosiłoby 6 lat. Kredytobiorców, którzy znaleźli się w sytuacji mogącej wskazywać na przedawnienie kredytu, zastanawiają się zwykle, jak liczyć czas. Żeby ustalić, kiedy kredyt się przedawnia, należy w pierwszej kolejności ustalić termin, od jakiego zaczyna biec przedawnienie owego roszczenia. Wedle postanowień art. 120 Kodeksu cywilnego okazuje się, że początkowy termin przedawnienia przypada na dzień, w którym poszczególna rata kredytu stała się wymagalna. Zgodnie z prawem zatem przedawnienie należy wyliczać oddzielnie dla pojedynczej raty kredytu. 

Przedawnienie po wypowiedzeniu umowy kredytu

W praktyce banki wypowiadają umowę kredytobiorcom, którzy nie regulują długu zgodnie z umową i harmonogramem. Wówczas cała kwota kredytu staje się wymagalna, a terminy ustalone w harmonogramie przestają obowiązywać. Określenie, kiedy w tym przypadku roszczenie instytucji bankowej ulega przedawnieniu, staje się trudniejsze. Raty wymagalne przed momentem wypowiedzenia umowy ulegną przedawnieniu każda oddzielnie po upływie 3 lat od momentu wymagalności. Natomiast pozostałe raty, które przewidziano do spłaty zanim doszło do wypowiedzenia umowy, ulegną przedawnieniu w terminie 3 lat od terminu określonego na spłatę długu po wypowiedzeniu umowy. Tutaj mowa o jednym, wspólnym terminie.

Koniec biegu przedawnienia

Po zmianach przepisów, jakie zostały dokonane w 2018 roku, końcowy termin przedawnienia wypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, a zatem na 31 grudnia. Ustawodawca przyjął zasadę podobną jak ta obowiązująca przy przedawnianiu podatków. Przesunięcie końcowego terminu przedawnienia na koniec roku sprawiło, że w niektórych przypadkach kredyt przestawni się niemal po 4 latach. Ta zasada jest istotna, gdyż nawet gdy ustawowy termin przedawnienia, którzy w przypadku kredytu bankowego wynosi 3 lata, upłynie w styczniu, to bieg przedawnienia kończy się dopiero z upływem danego roku kalendarzowego. Należy mieć na uwadze, że terminy te dotyczą długu, który nie został stwierdzony prawomocnym wyrokiem sądu czy też nakazem zapłaty. Taki dług zyska charakter przedawnionego dopiero po upływie 10 lat, a nie po 3 latach.

Przerwanie biegu przedawnienia. Co wydłuży okres przedawnienia?

Mimo jasnych wytycznych dotyczących obliczania kiedy kredyt się przedawnia, wielu kredytobiorców błędnie przyjmuje początkowy termin, licząc przedawnienie od daty wskazanej na umowie jako ostateczny termin zwrotu pieniędzy. Faktycznie sprawa z obliczeniami przedawnienia kredytu komplikuje się dopiero w momencie, gdy bieg terminu przedawnienia zostanie przerwany. Zanim dojdzie do przedawnienia kredytu bank może:

  • skierować sprawę do sądu na drodze pozwu o spłatę kredytu,

  • skierować sprawę do sądu poprzez wystąpienie z wnioskiem o nadanie egzekucyjnej klauzuli wykonalności,

  • skierować sprawę do komornika, aby ten wszczął postępowanie egzekucyjne. 

Kredytodawca może także podjąć inne działania, np. zlecić mediacje z zalegającym ze spłatą kredytobiorcą. Co istotne z punktu widzenia dłużnika, bieg przedawnienia przerywa się uznaniem roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje. Zatem jeśli kredytobiorca odpowie na roszczenie instytucji finansowej i dokona z nią porozumienia, wtedy termin przedawnienia zacznie biec od początku. Wszelkie czynności podejmowane przed sądem lub innym organem zajmującym się rozpoznaniem lub egzekwowaniem roszczenia powodują z automatu przerwanie biegu przedawnienia, gdyż tak stanowi art. 123 Kodeksu cywilnego. Taka czynność jaką jest wysyłka wezwania do zapłaty przez bank do rąk kredytobiorcy nie przerywa biegu przedawnienia. Wystąpienie dłużnika do instytucji finansowej o odroczenie terminu zapłaty zobowiązania to przyznanie się, że zalega on z zapłatą i przerwanie przedawnienia. Podobny skutek będzie miało dokonanie jakiejkolwiek wpłaty na rzecz wierzyciela przez kredytobiorcę. Banki na ogół podejmują próby przekonania dłużnika, aby ten go uznał. Bardzo często też bank jako wierzyciel wszczyna egzekucję komorniczą przeciwko dłużnikowi, aby w ten sposób nie dopuścić do przedawnienia się kredytu. Skierowanie sprawy do windykacji, a potem na drogę sądową kończy się koniecznością zapłaty zobowiązania przed kredytobiorcę, gdyż czynności te wydłużają znacząco pierwotnie przewidziany okres przedawnienia. Nawet gdyby strony umowy kredytowej umówiły się inaczej, to nie będzie to istotne z punktu widzenia prawa, ponieważ termin przedawnienia nie może zostać skrócony czy wydłużony. Trzeba mieć świadomość, że bieg przedawnienia może zostać przerwany wiele razy. 

Przedawnienie kredytu hipotecznego

Kredyt bankowy zabezpieczony nieruchomością to szczególny rodzaj kredytu. Charakteryzuje się nieco innymi zasadami, także w kwestii przedawnienia. Taki rodzaj kredytu wiąże się z mniejszym ryzykiem dla banku. Ostatecznie gdy kredytobiorca nie spłaca go w terminach określonych harmonogramem, dochodzi do licytacji nieruchomości, a w ten sposób bank odzyskuje część długu. Przedawnieniu przy kredytach hipotecznych podlegają jedynie odsetki. Kredyt hipoteczny nie ulega w pełni przedawnieniu. 

Co może zrobić kredytobiorca wobec przedawnionego roszczenia?

Kredytobiorca jako dłużnik, wobec którego roszczenie uległo przedawnieniu, ma prawo do podniesienia zarzutu przedawnienia na drodze sądowej. Należy tego dokonać osobiście. Przedawnienie kredytu nie jest tożsame z automatycznym jego umorzeniem. Do przedawnienia kredytu bankowego nie dochodzi z urzędu, a wyłącznie na wniosek dłużnika. Faktycznie bank po upływie terminu przedawnienia nie może domagać się zapłaty roszczenia, jednak to sąd musi zbadać, czy do przedawnienia w ogóle doszło. Samo poinformowanie wierzyciela (banku) o przedawnionym kredycie nie wystarczy. Do 9 lipca 2018 roku dłużnik mógł samodzielnie podnieść zarzut konkretnego przedawnienia. Od tego czasu sądy samodzielnie oceniają czy konkretny kredyt jest przedawniony.

Przedawnienie kredytu oznacza, że wierzyciel chcący odzyskać na drodze sądowej pieniądze od dłużnika, jest skazany na przegranie sprawy. Po upływie terminu przedawnienia nie może on już domagać się zapłaty roszczenia przysługującego przeciwko kredytobiorcy (konsumentowi). Zdarzają się sytuacje, w których firma windykacyjna próbuje odzyskać dług, mimo że został on faktycznie przedawniony. W walce z takimi podmiotami pomocą służy rzecznik konsumentów. Konsument powinien domagać się dokumentów, które potwierdzą przyczyny windykacji. Instytucje bankowe często korzystają z braku świadomości konsumentów i domagają się zapłaty przedawnionego kredytu. Warto szerzyć świadomość kredytobiorców. Żeby sprawdzić, czy kredyt został przedawniony, najlepiej zgłosić się do prawnika z kompletem dokumentów dotyczących danego zobowiązania. 

Czy kiedy kredyt się przedawnia znika zły wpis w BIK-u i BIG-ach?

Zasada ogólna głosi, że długi się przedawniają, ale nie znikają. Tak też jest z informacjami, jakie trafiają do rejestru dłużników. Finalnie po postępowaniu sądowym i stwierdzeniu przedawnienia roszczenia dłużnik nie ma obowiązku zwrotu pożyczonych pieniędzy ani dodatkowych kosztów, bank nie ma już szans na dochodzenie długu przed instytucją sądownictwa. Należy jednak pamiętać, że dane do BIK trafiają już po powstaniu zobowiązania, czyli po zaciągnięciu kredytu i są tam przechowywane bez względu na to, czy kredyt jest spłacany terminowo, czy też z opóźnieniami. Dane o niespłaconym kredycie mogą widnieć w BIK bez zgody kredytobiorcy przez 5 lat. Uznanie kredytu za przedawniony nie oznacza, że w BIK przestaje on istnieć. Nie zostaje on w żaden sposób anulowany, wobec czego wciąż pozostaje długiem i wierzyciel ma pełne prawo do tego, aby informować o nim inne podmioty, które są zainteresowane historią kredytową danego konsumenta. Żeby pozbyć się negatywnego wpisy w BIK-u lub w BIG-u konsument może

  • zawrzeć ugodę z wierzycielem, na mocy której dokona on zawieszenia negatywnego wpisu,

  • dokonać spłaty zadłużenia, przez co wymusi na wierzycielu trwałe usunięcie wpisu w bazie dłużników. 

Uniknięcie spłaty kredytu przez dłużnika nie oznacza, że nie poniesie on żadnych innych konsekwencji. W efekcie negatywnego wpisu w rejestrze dłużników nie otrzyma on następnego kredytu. Może napotkać problemy z dostawcami mediów. Przedawniony kredyt negatywnie wpływa na zdolność kredytową i wiarygodność finansową konsumenta.

Komentarze

Twój adres e-mail nie będzie widoczny na stronie. Gdy ktoś odpowie na Twój komentarz otrzymasz mailowe powiadomienie. Wypełnienie tego pola jest opcjonalne

Powiązane artykuły

Podatek od spadku. Grupy podatkowe i opodatkowanie darowizny
Poradniki 02.12.2020

Podatek od spadku. Grupy podatkowe i opodatkowanie darowizny

Podatek od spadku i darowizny? Sprawdź, co warto wiedzieć na ten temat, by móc uniknąć niepotrzebnych kosztów. Przekonaj się, w jakiej sytuacji zostaniesz zwolniony z podatku od spadku i jakie znaczenie ma pod tym względem grupa...

Zobacz więcej
KRD - Krajowy Rejestr Długów. Jak sprawdzić czy jestem w KRD za darmo?
Poradniki 25.11.2020

KRD - Krajowy Rejestr Długów. Jak sprawdzić czy jestem w KRD za darmo?

KRD przyjmuje, przechowuje i udostępnia dane na temat firm oraz konsumentów, związane z zadłużeniami. W KRD znajdują się zatem informacje na temat dłużników i co ważniejsze, baza danych gromadzi tylko negatywne dane. 

Zobacz więcej
Odrzucenie spadku - najważniejsze informacje, kto i kiedy może z niego zrezygnować, skutki, koszty
Poradniki 20.11.2020

Odrzucenie spadku - najważniejsze informacje, kto i kiedy może z niego zrezygnować, skutki, koszty

Odrzucenie spadku jest jedną z dostępnych możliwości w sytuacji, gdy zdajemy sobie sprawę z tego, że osoba zmarła pozostawiła po sobie sporo długów. Niniejszy artykuł zawiera szereg porad dotyczących tego, jak powinno wyglądać...

Zobacz więcej
Pełnomocnictwo - informacje w pigułce, przykłady, wzór, koszty, rodzaje
Poradniki 19.11.2020

Pełnomocnictwo - informacje w pigułce, przykłady, wzór, koszty, rodzaje

Pełnomocnictwo najważniejsze informacje, przykłady, wzór. Kto jest mocodawcą? Kto może zostac pełnomocnikiem? Jakie korzyści wiążą się z pełnomocnictwem? Jakie wymagania trzeba spełniać aby zostać pełnomocnikiem i czy można...

Zobacz więcej
Progi podatkowe: pigułka wiedzy, którą musisz przyswoić. Dowiedz się, jak wygląda skala podatkowa w Polsce.
Poradniki 13.11.2020

Progi podatkowe: pigułka wiedzy, którą musisz przyswoić. Dowiedz się, jak wygląda skala podatkowa w Polsce.

Najważniejsze informacje o progach podatkowych w Polsce. Jaka jest skala podatkowa? Kiedy warto rozliczać się z małżonkiem? Kiedy następuje przejście z pierwszego progu podatkowego na drugi?

Zobacz więcej
Umowa kupna – sprzedaży samochodu. O czym warto pamiętać konstruując odpowiedni dokument?
Poradniki 12.11.2020

Umowa kupna – sprzedaży samochodu. O czym warto pamiętać konstruując odpowiedni dokument?

Umowa kupna - sprzedaży samochodu najważniejsze punkty. Dlaczego umowa jest taka ważna? Co powinno się w niej znaleźć i na co zwracać szczególną uwagę? Co sprawdzić przed kupnem samochodu.

Zobacz więcej