Kredyty hipoteczne 14 min. czytania

Książeczka mieszkaniowa a premia gwarancyjna 2022 - jak ją obliczyć?

Zaktualizowano: 2022-01-12 13:52
Opublikowano: 2021-08-17 09:43
Średnia ocena: 4,67/6 Głosów: 9
Książeczka mieszkaniowa a premia gwarancyjna 2022 - jak ją obliczyć?

W latach 80. XX wieku wielu Polaków oszczędzało na zakup własnego lokalu w ramach książeczki mieszkaniowej. Zakładano je dla małoletnich dzieci, aby ustrzec je w ten sposób przed koniecznością zaciągania w przyszłości kredytu hipotecznego lub zmniejszyć wysokość takiego zobowiązania. Czym właściwie jest książeczka mieszkaniowa i czy w dzisiejszych czasach może przynieść realne pieniądze, które da się przeznaczyć na nabycie własnego M?

Książeczka mieszkaniowa – co to jest?

Oszczędzanie na własne mieszkanie może trwać latami. Im wcześniej zaczniesz odkładać pieniądze, tym szybciej zgromadzisz kwotę, która wystarczy chociażby na wkład własny na kredyt mieszkaniowy. Regularnemu oszczędzaniu w czasach PRL-u sprzyjała książeczka mieszkaniowa. Co to jest?

Jak sama nazwa wskazuje, książeczka mieszkaniowa była instrumentem pozwalającym na oszczędzanie w celu zakupu lokalu. Z jej wykorzystaniem możliwe było gromadzenie środków, wpłaty na rachunek bankowy odpowiadający książeczce rejestrowane były zaś przez pracowników banków ręcznie. Rachunki książeczek mieszkaniowych były zarejestrowane w kasach oszczędnościowych. Najpopularniejszą z nich była Powszechna Kasa Oszczędności, którą z czasem przekształcono w bank PKO BP. Dlatego książeczka mieszkaniowa PKO obsługiwana była przez tę kasę oszczędnościową.

Mimo że książeczka mieszkaniowa PKO traktowana jest jako relikt PRL-u, może ci ona przynieść realne środki finansowe z przeznaczeniem na remont mieszkania czy domu lub nabycie nieruchomości bądź udziału w niej.

Książeczka mieszkaniowa – jak działa?

W czasach Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej książeczka mieszkaniowa była powszechnie stosowanym instrumentem oszczędnościowym, pomagającym w gromadzeniu środków na własne mieszkanie. Książeczka mieszkaniowa w PKO była często zakładana tuż po urodzeniu dziecka, aby zadbać o jego przyszłość i ułatwić mu kiedyś wejście w dorosłość. Przypominała ona nieco konto oszczędnościowe.

Jak właściwie działała książeczka mieszkaniowa w PKO BP? Otóż gromadziliśmy na niej swoje oszczędności celem ich późniejszego spożytkowania, głównie na zakup mieszkania. Na książeczce gromadzone były dwa rodzaje środków:

  • realne oszczędności zebrane przez posiadacza,
  • premia gwarancyjna.

Premia gwarancyjna została przyznana wszystkim posiadaczom książeczek mieszkaniowych założonych przed 23 października 1990 roku, na mocy ustawy z dnia 30 listopada 1995 roku.

Książeczka mieszkaniowa – rejestracja książeczki

Obowiązek rejestracji książeczki mieszkaniowej spoczywa na każdym jej właścicielu. Jeśli więc masz ją w domu, upewnij się, że jest zarejestrowana lub zrób to niezwłocznie w banku, który prowadzi jej obsługę. Wystarczy prosty wniosek. Książeczka mieszkaniowa zostanie oficjalnie uznana za zarejestrowaną w dniu jego złożenia.

Książeczka mieszkaniowa kiedyś a dziś – różnice

Książeczka mieszkaniowa w PRL-u była rzeczywiście cenna. Niemniej po zmianie ustroju w 1989 roku i okresie hiperinflacji, z jaką mieliśmy do czynienia na początku lat 90. XX stulecia, książeczki straciły swoją wartość i stały się w zasadzie bezużyteczne. Tak było do 2008 roku, kiedy to wprowadzono premię gwarancyjną. Dzięki niej w przypadku likwidacji oszczędnościowej książeczki mieszkaniowej można odzyskać choć część środków uprzednio na niej złożonych.

Książeczka mieszkaniowa założona w 1987 roku wydawała się znakomitym sposobem oszczędzania na własne cztery kąty. Tymczasem już od 1989 roku w okresie transformacji ustrojowej i hiperinflacji wartość zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych oszczędności znacząco spadła. W 1995 roku znów doszło do dalszej ich dewaluacji w wyniku denominacji złotówki. Na domiar złego dwa lata wcześniej Sąd Najwyższy określił, że środki zgromadzone na książeczkach mieszkaniowych nie podlegają waloryzacji. Jeśli taka książeczka została założona przed 24 października 1990 roku, nie możesz liczyć na premię gwarancyjną.

Co można zrobić z książeczką mieszkaniową w 2022 roku? Szacuje się, że nawet 1 mln Polaków ma w szufladach stare książeczki oszczędnościowe. Pomimo tego, że system takiego oszczędzania już dawno przestał istnieć i nie są one produktem finansowym, to środki na nich zgromadzone nadal można wykorzystać zgodnie z ich przeznaczeniem.

Kliknij i sprawdź: Ulga mieszkaniowa - czym jest ulga mieszkaniowa i jak z niej skorzystać?

Książeczka mieszkaniowa – ile pieniędzy przysługuje właścicielowi książeczki mieszkaniowej?

Jeśli jesteś posiadaczem takiej książeczki mieszkaniowej, na pewno interesuje Cię jej wartość. Niestety, najpewniej nie masz żadnej możliwości, by kupić lokal za pieniądze z książeczki mieszkaniowej PKO. Kalkulator takich książeczek pomoże ci jednak ustalić, ile pieniędzy będzie ci z nich przysługiwało do wypłaty. Przede wszystkim wypłata z książeczki mieszkaniowej PKO BP, którą wylicza kalkulator, dotyczy premii gwarancyjnej wypłacanej ze środków z budżetu państwa. Pozostałe środki z książeczki mieszkaniowej PKO obecnie niemal nic nie są warte. Jak obliczyć dokładną wysokość premii? Można to zrobić w dowolnym oddziale PKO BP. Pierwsze oszacowanie wysokości premii gwarancyjnej jest darmowe, a każde kolejne pociąga za sobą dosyć niską opłatę w wysokości 35 zł.

Sprawdź także: Mieszkanie bez wkładu własnego - jakie zmiany wprowadza Nowy Ład?

Książeczka mieszkaniowa a premia gwarancyjna

Premia gwarancyjna w książeczce mieszkaniowej pełni bardzo ważną funkcję, ponieważ można uznać ją za swoistą rekompensatę za stratę wartości zgromadzonych oszczędności w wyniku inflacji. Dzięki temu instrumentowi możesz uzyskać choć część pieniędzy ze swojej książeczki. Kalkulator premii gwarancyjnej pokazuje, na jak dużą sumę możesz liczyć. Premię można utożsamiać z dodatkiem finansowym, jaki został wprowadzony w życie na mocy Ustawy z dnia 30 listopada 1995 roku o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnej oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych.

Pamiętaj, że wysokość premii gwarancyjnej z książeczki mieszkaniowej wyliczana jest na podstawie wskaźnika ceny metra kwadratowego w budownictwie mieszkaniowym, którą publikuje co kwartał Główny Urząd Statystyczny. Według danych z GUS wysokość premii gwarancyjnej z książeczki mieszkaniowej może wynieść 9-10 tys. zł. Są to więc pieniądze, o które warto się postarać. Książeczkę można zarejestrować w banku tylko do ostatniego dnia 2022 roku.

Książeczka mieszkaniowa – warunki otrzymania premii gwarancyjnej

Nowa Ustawa z 28 października 2020 roku o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa rozszerza katalog prac lub czynności związanych z nieruchomościami, przy których można starać się o wypłatę premii gwarancyjnej.

Warto podkreślić, że do czasu wprowadzenia nowych przepisów ową premię gwarancyjną z książeczki mieszkaniowej można było przeznaczyć na wydatki związane z dokonaniem remontu mieszkania, polegającego na wymianie okien, instalacji elektrycznej i gazowej.

Książeczka mieszkaniowa – jak można wykorzystać środki na książeczce mieszkaniowej?

Dowiedz się, jak możesz wykorzystać swoją książeczkę mieszkaniową. Na co można przeznaczyć środki, które zostaną z niej wypłacone w ramach premii gwarancyjnej? Premia może zostać przeznaczona obecnie (od stycznia 2021 roku) na:

  • zakup mieszkania lub budowę domu (także w trakcie realizacji konkretnej inwestycji);
  • uzyskanie odrębnej własności lokalu mieszkalnego powstałego poprzez przebudowę, nadbudowę lub rozbudowę budynku mieszkalnego bądź pomieszczeń niemieszkalnych;
  • wpłacenie kaucji za mieszkanie wynajmowane od TBS-u (towarzystwa budownictwa społecznego) w wysokości przekraczającej 3 proc. wartości odtworzeniowej lokalu;
  • wpłacenie za okres jednego roku (12 miesięcy) składek na fundusz remontowy wspólnoty lub spółdzielni mieszkaniowej;
  • zaciągnięcie kredytu na dom lub mieszkanie, dzięki czemu środki pochodzące z premii gwarancyjnej są doliczane do wkładu własnego;
  • zakup ułamkowej części, minimum 25 proc. udziału, mieszkania spółdzielczego o statusie własnościowym lub domu w spółdzielni bądź mieszkania stanowiącego odrębną własność lub domu;
  • zawarcie umowy najmu instytucjonalnego z opcją dojścia do własności;
  • ponoszenie przez co najmniej 5 kolejnych lat opłat z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności;
  • wymianę okien oraz montaż, wymianę lub modernizację instalacji gazowej, elektrycznej lub wodno-kanalizacyjnej;
  • przedsięwzięcie termomodernizacyjne, ale wydatki na materiały budowlane, urządzenia lub usługi z tego tytułu muszą wynosić co najmniej 6 tys. zł.

Jeśli chodzi o zawarcie umowy najmu instytucjonalnego z dojściem do własności, to w takiej sytuacji premia gwarancyjna wypłacana jest po 12 miesiącach od zawarcia takiej umowy. Z kolei wpłata na poczet wykupu mieszkania musi przekroczyć 3 proc. wartości odtworzeniowej lokalu. Umowy najmu instytucjonalnego z dojściem do własności oferuje najemcom Fundusz Mieszkań dla Rozwoju, działający w ramach programu Mieszkanie Plus.

Czy książeczka mieszkaniowa może być spożytkowana na zakup działki? Niestety nie. Niemniej remont czy wymiana okien to działania, które premia gwarancyjna z książeczki mieszkaniowej może jak najbardziej pokryć.

Sprawdź: Kredyt na fotowoltaikę - gdzie starać się o najlepszy kredyt na panele fotowoltaiczne?

Książeczka mieszkaniowa a kupno mieszkania lub domu

Kupno nieruchomości mieszkalnej – lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym czy domu to jedne z transakcji, które można zrealizować dzięki książeczce mieszkaniowej. Wystarczy zarejestrować ją w banku, by w ciągu 90 dni od okazania aktu notarialnego nabycia nieruchomości uzyskać premię gwarancyjną.

Książeczka mieszkaniowa a wkład własny przy kredycie hipotecznym

W obecnych czasach wiele osób, kupując mieszkanie na kredyt, posługuje się swoją starą książeczką mieszkaniową. Jako wkład własny sprawdzi się dobrze premia gwarancyjna. Musisz jednak wiedzieć, że nie wszystkie banki zgodzą się na pokrycie choćby części wkładu własnego, który obecnie w większości instytucji bankowych musi wynosić 20 proc. wartości nieruchomości, z użyciem książeczki. Możesz jednak wziąć kredyt gotówkowy czy pożyczkę gotówkową na kwotę odpowiadającą premii gwarancyjnej z książeczki mieszkaniowej, a po zakupie mieszkania na kredyt hipoteczny spłacić wcześniejsze zobowiązanie z wypłaty z książeczki.

W przeciwnym wypadku, jeśli bank jest w stanie zaakceptować książeczkę mieszkaniową jako wkład własny przy kredycie hipotecznym, konieczne będzie zastosowanie tzw. transakcji przeplatanej, co pociąga za sobą obowiązek spełnienia pewnych skomplikowanych formalności. Pieniądze z książeczki mieszkaniowej, które zostaną przekazane na poczet choć części wkładu własnego do kredytu hipotecznego, zostaną przelane na konto bankowe wskazane w umowie kredytowej z bankiem. Nie otrzymasz wypłaty do ręki, a kopię umowy kredytowej będziesz musiał zanieść do wybranego oddziału PKO Banku Polskiego.

Sprawdź: Kalkulator kredytowy

Książeczka mieszkaniowa – jak ją zlikwidować?

Nowe zasady dotyczące oszczędnościowej książeczki mieszkaniowej PKO i jej likwidacji zostały wprowadzone w życie w styczniu 2021 roku. Zmieniły one tryb odzyskiwania środków z takich książeczek.

Aby to zrobić, konieczna jest likwidacja książeczki mieszkaniowej. Łączy się to z możliwością starania się w PKO o wypłatę premii gwarancyjnej. W celu realizacji tej premii z książeczki mieszkaniowej PKO likwidację musi poprzedzić jej zarejestrowanie w banku. Ponadto musisz udowodnić realizację działań zgodnych z ustawą o książeczkach mieszkaniowych. Możesz przedstawić więc faktury lub akt notarialny nabycia domu lub mieszkania.

Musisz również wiedzieć, że likwidacja książeczki mieszkaniowej nie powoduje natychmiastowej wypłaty premii gwarancyjnej. Nastąpi to w ciągu 90 dni od chwili zgłoszenia likwidacji. Bank sprawdza, czy twój wniosek jest zasadny. Jeśli okaże się, że nie złożyłeś wszystkich wymaganych dokumentów lub brakuje danych we wniosku, to na dostarczenie ich lub uzupełnienie będziesz mieć dodatkowe 30 dni.

Jeśli zarejestrujesz swoją książeczkę mieszkaniową do 31 grudnia 2022 roku, możesz dokonać jej likwidacji niemal od razu. Wniosek złożony po tym terminie nie pozwoli ci na to. Będziesz mógł rejestrować dalej książeczki, ale podanie o ich likwidację będziesz mógł złożyć dopiero od 1 stycznia roku następującego po roku rejestracji. Złożenie wniosku o likwidację książeczki mieszkaniowej jest bezpłatne.

Kliknij i sprawdź także: Dom bez pozwolenia do 70m2 - co warto wiedzieć o domach bez pozwolenia na budowę?

Książeczka mieszkaniowa – jak odzyskać pieniądze ze starej książeczki mieszkaniowej?

Co zrobić z książeczką mieszkaniową? Jak odzyskać pieniądze z premii gwarancyjnej, jeśli na przykład kupujesz mieszkanie? Otóż stara książeczka mieszkaniowa PKO w takiej sytuacji jak najbardziej będzie mogła zostać wykorzystana. Aby otrzymać przysługującą ci premię gwarancyjną, musisz jednak złożyć wniosek do banku, który wydał książeczkę, np. do PKO BP, co jest najczęstszą sytuacją. Masz na to 90 dni od chwili, w której doszło do czynności uprawniającej cię do uzyskania premii, czyli w tym przypadku zakupu lokalu i zawarcia w związku z tym aktu notarialnego.

Książeczka mieszkaniowa – czy można ją przepisać na innego właściciela?

Istnieje możliwość dokonania cesji książeczki mieszkaniowej. Polega ona na przekazaniu praw do wkładu umieszczonego na książeczce osobom z najbliższej rodziny, a więc:

  • małżonkowi,
  • rodzicom,
  • dzieciom,
  • dziadkom,
  • wnukom,
  • rodzeństwu.

Żadna książeczka mieszkaniowa nie może być natomiast przedmiotem obrotu handlowego, co oznacza, że nie można jej ani sprzedać, ani kupić. Może być jedynie przedmiotem cesji pomiędzy najbliższą rodziną, ale może też trafić do osoby niespokrewnionej, choć taka operacja będzie wymagała dopełnienia znacznie większej liczby formalności.

Sprawdź: Drugi kredyt hipoteczny - czy to możliwe? Gdzie złożyć wniosek o drugi kredyt hipoteczny?

Książeczka mieszkaniowa – co jeszcze warto wiedzieć?

Bardzo ważną kwestią dotyczącą książeczki mieszkaniowej jest podatek. Musisz wiedzieć, że odsetki i premia gwarancyjna od wkładu na książeczce mieszkaniowej są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych, inaczej – podatku Belki. Nie opłacisz go od książeczki mieszkaniowej.

Co dzieje się, jeśli wiesz, że masz książeczkę mieszkaniową na swoje nazwisko, ale nie możesz jej znaleźć? Zgubiona książeczka mieszkaniowa PKO to problem często zgłaszany w portalach społecznościowych czy na forach dyskusyjnych. Można go jednak rozwiązać – musisz iść do banku i przedstawić dokumenty osobowe, a następnie poprosić o odtworzenie książeczki mieszkaniowej. Przyjdzie ci jeszcze zapłacić 30 zł za odtworzenie dokumentu książeczki.

Komentarze

Powiązane artykuły

Czy można zmienić współkredytobiorcę? Jak to zrobić?
03.08.2022

Czy można zmienić współkredytobiorcę? Jak to zrobić?

...okazuje się jednak, że zarówno kredyt długoterminowy, jak i kredyt gotówkowy można, po spełnieniu określonych warunków, przepisać na inną...

...pozytywnej decyzji kredytowej. Osoby zaciągające wspólnie kredyt hipoteczny rzadko zastanawiają się, co stanie się z zobowiązaniem, gdy...

Zobacz więcej
7 min. czytania
Ile wynoszą ukryte koszty kredytu hipotecznego?
02.08.2022

Ile wynoszą ukryte koszty kredytu hipotecznego?

...miesięcznych rat. Na co należy zwrócić uwagę, zaciągając kredyt hipoteczny? Jakie są koszty wzięcia kredytu hipotecznego? Osoby, które...

...weryfikować dostępne oferty. Warto pamiętać o tym, że koszt kredytu hipotecznego to nie tylko odsetki, ale również dodatkowe opłaty, które...

Zobacz więcej
8 min. czytania
Czy warto nadpłacić kredyt hipoteczny w trakcie wakacji kredytowych?
28.07.2022

Czy warto nadpłacić kredyt hipoteczny w trakcie wakacji kredytowych?

...jest korzystna, nic nie stoi na przeszkodzie, by nadpłacać kredyt hipoteczny. Czy jednak można nadpłacać kredyt w trakcie wakacji kredytowych?...

...spłacających kredyty mieszkaniowe. Mówi o tym art. 38 Ustawy o kredycie hipotecznym z dnia 23 marca 2017 r., według którego można w każdym czasie...

Zobacz więcej
7 min. czytania
Jak wykupić mieszkanie TBS na własność?
26.07.2022

Jak wykupić mieszkanie TBS na własność?

...w terminie krótszym niż ustawowe 10 lat. Banki oferują kredyty hipoteczne na wykup mieszkania TBS. Oferty takie ma między innymi Alior Bank...

...określone kryteria dochodowe), których nie stać na zaciągnięcie kredytu hipotecznego. Żeby wynająć mieszkanie w TBS, trzeba być zameldowanym i...

Zobacz więcej
7 min. czytania
Jaki jest maksymalny wiek kredytobiorcy przy kredycie hipotecznym?
19.07.2022

Jaki jest maksymalny wiek kredytobiorcy przy kredycie hipotecznym?

...zaciągające kredyt hipoteczny często zastanawiają się, jakie czynniki bierze pod uwagę bank...

...wpływa na decyzję banku? Czy seniorzy mają szansę na otrzymanie kredytu hipotecznego? Wiek a kredyt hipoteczny – jak metryka wpływa na szansę...

Zobacz więcej
6 min. czytania
Na czym polega prolongata kredytu i kiedy warto z niej skorzystać?
11.07.2022

Na czym polega prolongata kredytu i kiedy warto z niej skorzystać?

...którzy zaciągają zobowiązanie, np. kredyt hipoteczny, są drobiazgowo weryfikowani przez banki – sprawdzana jest zdolność kredytowa, wysokość zarobków, ewentualne zadłużenia, scoring BIK oraz inne czynniki. Niestety nawet krystaliczna historia...

Zobacz więcej
8 min. czytania